Ineens kregen Rutte en Blok weerwoord op hun EU-kritiek

De Haagse Stemming

Rutte en Blok moeten tekst en uitleg geven bij hun EU-kritiek. Politici omarmen de klimaatspijbelaars. En het is (wéér) mis op de werkvloer bij Justitie en Veiligheid.

BRUSSEL-BASHING: Het handige van kritiek op de Europese Unie in een nationaal parlement is dat het mikpunt van de kritiek zelf nooit aanwezig is om zich te verdedigen. Maar dat was gisteren anders. Bij het jaarlijkse Kamerdebat over de EU, waarbij naast Kamerleden als vanouds ook de Nederlandse Europarlementariërs aanschoven, kregen premier Rutte en minister Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) de wind van voren. Allebei moesten ze aan de bak om de argwaan van Haagse en Brusselse parlementariërs weg te nemen.

Brussel-bashing II: Zo verrassend was die argwaan niet. Rutte zei recent in Buitenhof dat de Europese verkiezingen “niet zo relevant” zijn, Blok schreef deze week nog in een opiniestuk in de Financial Times dat de Europese Commissie zich niet al te politiek moet gedragen. De ambities van het Europees Parlement omschreef hij als een “institutionele staatsgreep”. Bedoelde hij niet zo, legde Blok nu gehaast uit. Dat was “dichterlijke vrijheid” geweest.

BOVEN HET MALIEVELD: Het was druk op het Malieveld. Waren het er 8.000 of 15.000? De opkomst op de klimaatmars overtrof hoe dan ook de verwachtingen. Geen wonder dat de politici die zich op het onderwerp willen profileren allemaal hun gezicht wilden laten zien. “Alle klimaatdrammers verzamelen”, aldus Rob Jetten (D66). Ook PvdA, GroenLinks, ChristenUnie, SP en Partij voor de Dieren waren erbij.

Boven het Malieveld II: Premier Rutte, die de klimaatspijbelaars vanuit het Torentje langs kon zien lopen, vond het enthousiasme ‘fantastisch’, maar de VVD stuurde niemand langs. Wel signaleerden we klimaatwoordvoerder Dilan Yesilgöz op Twitter: “Betrokken jongeren: altijd mooi! Maar de meeste punten doen we al of staan op de rol.

MH17: Nederlandse diplomaten overleggen in het geheim met Rusland over de verantwoordelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17 boven Oekraïne. Vorig jaar stelde Nederland, samen met Australië, de Russische staat officieel aansprakelijk, maar tot gesprekken kwam het toen niet. Een strafrechtelijk onderzoek werd al wel gestart, maar dit aansprakelijkheidsoverleg staat daar los van. Van staatsaansprakelijkheid is sprake als een staat zich onrechtmatig gedraagt tegenover een andere staat. Mocht Rusland die aansprakelijkheid erkennen, dan kan het tot een schadevergoeding komen, maar zo ver is het nog lang niet. De onderhandelingen kunnen jaren duren.

WAARDIG STERVEN: Het kabinet moet snel kijken naar de mogelijkheden om euthanasie te verruimen. Dat zegt D66’er Pia Dijkstra in een interview met het AD, vijf jaar na de sterfdag van partij-icoon Els Borst. D66 wil al langer dat euthanasie niet alleen op medische gronden wordt toegestaan. Een brede discussie daarover werd in het regeerakkoord vastgelegd. Nu minister De Jonge (Volksgezondheid, CDA) zich nog weinig met het onderwerp lijkt bezig te houden, kan Dijkstra haar teleurstelling moeilijk verbergen, zegt ze. “En hoe langer het duurt, hoe argwanender ik word. Deze minister moet leveren.

ON-VEILIGHEID: Het is mis met de werksfeer op het ministerie van Justitie en Veiligheid, zo blijkt uit een intern onderzoek dat is ingevuld door tweederde van de medewerkers. Volgens het onderzoeksrapport heerst op het ministerie controledrang en een gebrek aan eigen initiatief. Ambtenaren zouden zich niet durven uitspreken tegen hun leidinggevenden en ongewenst gedrag, zoals seksisme, blijft ongemeld. Dit speelt al langer, NRC schreef erover in 2015. Twee jaar geleden stelde JenV zelfs een verbeterprogramma in, na eerdere signalen van een angstcultuur. Maar daarvan merken de ambtenaren volgens het nieuwe onderzoek ‘weinig tot niks’.

STOLPNIEUWS: Het was de week van de terugkeer van Marianne Thieme (PvdD) op het Binnenhof, met mediaoptredens, een filmpremière en een aangekondigde boektournee. Maar zij is niet de enige terugkeerder in het parlement. Bij de SP keert Bob Ruers terug in de senaat: vorig jaar vertrok hij nog om gedeputeerde in Limburg te worden, maar die Statencoalitie viel al snel om. Gelderland heeft vanaf deze week een nieuwe commissaris van de koning: CDA’er John Berends (62). En, ook bij het CDA, morgen neemt Rutger Ploum op het partijcongres de voorzittershamer over van Ruth Peetoom.

QUOTE VAN DE DAG:

“Achteraf zegt denk ik iedereen: dat hadden we niet moeten doen. Het heeft echt sporen getrokken. Bij de VVD heeft het niets nagelaten, het is daar afgeschud als de druppels van een eend.”

Scheidend CDA-voorzitter Ruth Peetoom blikt in podcast Betrouwbare Bronnen terug op de samenwerking met de PVV onder Rutte I.