Industriële productie ‘ineens’ voor het eerst in drie jaar gekrompen

In december werd dagelijks gemiddeld 4,2 minder procent geproduceerd dan in diezelfde maand een jaar eerder, dat meldt het CBS.

Plakken staal worden tot rollen staal uitgewalst in de Warmbandwalserij van Tata Steel in IJmuiden.
Plakken staal worden tot rollen staal uitgewalst in de Warmbandwalserij van Tata Steel in IJmuiden. Foto Lex van Lieshout/ANP

De Nederlandse industrie produceerde in de maand december 4,2 procent minder dan in dezelfde maand een jaar eerder. Het is voor het eerst in drie jaar dat de productie krimpt. Dat blijkt uit vrijdag verschenen cijfers van het CBS.

Er werden vooral minder elektrische en elektronische apparaten gemaakt: 14 procent minder dan in december van het voorgaande jaar. De productie van transportmiddelen daalde daarna het sterkst, met 10 procent. De farmaceutische en de chemische industrie zijn de derde grootste ‘verliezer’. Deze sectoren produceerden 9 procent minder.

‘Geen goede verklaring’

De laatste drie jaar groeide de zogeheten ‘gemiddelde industriële dagproductie’ juist iedere maand. Maar in december was er dus plotseling sprake van een krimp. Het productieniveau kwam in die maand was hetzelfde als in september 2017.

“Eerlijk gezegd hebben we er geen goede verklaring voor”, zegt CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen in een reactie tegen NRC. “Dat de groei afvlakt mag niet verbazen, maar een krimp van 4 procent is wel heel groot.”

Volgens Van Mulligen zie je zo’n omslag normaal gesproken alleen bij diepe recessies. Toch gelooft hij niet dat de huidige krimp een voorbode is van een nieuwe periode van economisch slechte tijden. “Het is eerder een kwestie van toeval. Incidentele factoren hebben eraan bijgedragen.”

De hoofdeconoom noemt als voorbeeld dat de dag voor Kerst en de dag voor Oud en Nieuw beide op maandag vielen. Werknemers namen toen mogelijk vrij. Dat leidt tot lagere productieniveaus. Ook kunnen leveringsproblemen een rol hebben gespeeld. “Maar dat onderzoeken we niet, dus dat weten we niet zeker.” Van Mulligen benadrukt dat de krimp in geen van de andere economische cijfers weerklinkt. “Alleen in de industrie”.

Ook producentenvertrouwen daalt

Het CBS maakte verder bekend dat ook het producentenvertrouwen in januari 2019 is gedaald ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. De fabrikanten schatten vooral de toekomstige productie minder rooskleurig in.

Een jaar geleden lag dat vertrouwen nog op recordniveau: niet eerder was de industrie zo optimistisch als in januari 2018. Het vertrouwen ligt, ondanks de daling, ook nu nog ruim boven het gemiddelde van de afgelopen twintig jaar.

De Nederlandse industrie is nauw verweven met de Duitse. In Duitsland kromp de industriële productie in december ongeveer even sterk als in Nederland. Het Duitse producentenvertrouwen daalde sterker dan dat van de Nederlandse collega’s. In december lag het Duitse producentenvertrouwen op hetzelfde niveau als in september 2016.

De Europese economie groeit minder hard dan verwacht. De Europese Commissie maakte donderdag bekend dat de wintervoorspelling naar beneden moest worden bijgesteld. In het najaar werd nog voorspeld dat de Europese economie 2,1 procent zou groeien dit jaar, volgens de nieuwste prognose wordt dit 1,5 procent. Vooral de grote economieën, waaronder Duitsland, Italië en Nederland, remmen de eerder nog verwachtte groei. De Italiaanse economie zal naar verwachting het traagst groeien.

    • Simone Peek