Een frisse wandelaar

Toen de Amerikaan Samuel Shankland na het Tata Steel toernooi op het vliegveld van San Francisco kwam, zei een ambtenaar na een blik in zijn paspoort: „Doe me een lol en geef nooit meer op in een remisestelling.” Hij doelde op de partij tegen Anish Giri, waarin Shankland in een vlaag van verstandsverbijstering had opgegeven. Het was misschien pijnlijk om daar bij terugkomst in het vaderland aan herinnerd te worden, maar het moet toch ook een eer zijn geweest.

In 1961 kwam Hein Donner samen met Robert Fischer na een toernooi in Bled op Schiphol aan. Voor Fischer was het een tussenlanding op weg naar New York. Een stewardess van KLM zei: „Dag mijnheer Donner.” Fischer schrok. Hij was veel beroemder dan Donner, maar op een Amerikaans vliegveld had niemand hem ooit herkend. Donner kende de stewardess van het Amsterdamse uitgaansleven, maar hij zei natuurlijk tegen Fischer dat iedereen in Nederland hem kende.

Het schaakjaar springt open met het Tata-toernooi en als dat een week bezig is, begint Gibraltar Masters, misschien het sterkste open toernooi ter wereld en in ieder geval het aardigste, met allerlei vrolijke nevenactiviteiten voor grootmeesters en amateurs.

Het werd dit jaar gewonnen door de Rus Vladislav Artemiev, die 20 jaar is en tot nu toe alleen als snelschaker tot de wereldtop behoorde, maar hier geweldenaren als Levon Aronian, Hikaru Nakamura en Maxime Vachier-Lagrave voorbleef. Zijn hotel was in Spanje en hij wandelde elke middag drie kwartier over de grens naar de toernooizaal in Gibraltar. Het weer was goed. Misschien is hij de eerste toernooiwinnaar uit de schaakgeschiedenis die iedere dag een grens overstak. De mensen daar zijn overigens bezorgd dat zo’n wandeling na de Brexit moeilijker zal worden.

De opwindendste partij in Gibraltar werd niet door hem gespeeld. Met hulp van de computer kun je bij veel zetten in het volgende fragment een vraagteken zetten, maar dat doet aan de pret niet af. Erro ergo sum, schreef Savielly Tartakover een eeuw geleden: ik maak fouten, dus ik besta.

Zie diagram

Kirill Aleksejenko - Arkady Naiditsch, Gibraltar Masters 2019

34. Tg3 Wit offert zijn paard, omdat hij na 34...gxf5 35. gxf5 een winnende aanval zou hebben. 34...Kg8 35. Th3 Hij wil zijn torens verdubbelen, maar het was nauwkeuriger om met 35. Th1 te beginnen. 35...Td8 36. Th1 Txd3 Zo kan zwart zich verdedigen. 37. Dxd3 Pf4 Na eerst 37...gxf5 38. gxf5 en dan 38...Pf4 39. Kg1 Lxf2+ 40. Kxf2 Pxd3+ 41. Ke3 Tf8 42. Th8+ zou wits aanval net genoeg zijn voor remise. Nu echter kon wit met 38. Dc4+ De6 39. Dxe6+ een gunstig eindspel bereiken. 38. Kg1 Dit lijkt geweldig. Er staan drie witte stukken in, maar zwart kan er niet één nemen. Maar zwart heeft nog een troef. 38...Lxf2+ Opeens is zwart in het voordeel. 39. Kxf2 Na 39. Kf1 Pxh3 40. Dxh3 zou zwart 40...Lh4 hebben. 39...Pxd3+ 40. Ke3 Tf8 41. Pe7+ Een aardig trucje, want 41...Dxe7 42. Th8+ zou tot een gelijk eindspel leiden. 41...Kf7 Zwart speelt op winst. 42. Pd5 Dd8 Beter was 42...De5 met voordeel voor zwart. 43. Th7+ Ke6 44. Kxd3 Tf3+ 45. Kd4 Tf4 46. Te7+ Kd6 En hier zou zwart na 46...Dxe7 nog remisekansen hebben, maar hij laat wit een matnet knopen. 47. Thh7 c6 Er was geen goede verdediging meer. 48. Pxf4 Db6+ 49. Kd3 Zwart gaf op.