'De pianisten die hier spelen zijn voor mij de dragers van onze muzikale toekomst'

Klassiek Marcel Baudet (68) richtte in 1999 de Young Pianist Foundation, als steuntje in de rug voor jong pianotalent. Sindsdien is de Nederlandse piano-infrastructuur verbeterd. Na de concoursfinale van dit weekend zwaait Baudet af.

Oprichter Marcel Baudet neemt afscheid van de Young Pianist Foundation.
Oprichter Marcel Baudet neemt afscheid van de Young Pianist Foundation. Foto Foppe Schut

In het Muziekgebouw aan ’t IJ wordt de kring van deelnemers allengs smaller. Na de halve finales van vrijdag blijven er dit weekend drie kandidaten van tussen de 14 en de 28 jaar over, om elkaar te bestrijden in de finale op zondag. Al is „strijd” niet het woord dat organisator Marcel Baudet zou kiezen, want het concours van de Young Pianist Foundation wil vooral een warme en inspirerende ontmoetingsplaats zijn voor pianisten en docenten. Met als terzijde dat er natuurlijk wel geëxcelleerd moet worden. Wie de Grand Prix Youri Egorov wint, heeft internationaal topniveau en mag spelen met dirigent Valery Gergiev.

De YPF bestaat twintig jaar. Wat is er veranderd?

„In één zin: we hebben een infrastructuur gebouwd, met een concours, masterclasses, concerten en tournees. Jonge pianisten kunnen zich daar aan elkaar meten en in een veilige omgeving wel ruiken aan de eisen die worden gesteld bij internationale topconcoursen.”

Ook de opleidingen voor jong talent (vanaf ongeveer 5 jaar) aan de conservatoria bestaan zo’n twintig jaar. De YPF vult hun aanbod aan?

„Ja. Een conservatorium is een greenhouse, een besloten wereld. Wij bieden juist een eerste confrontatie met de wereld daarbuiten.”

Sommige pedagogen vinden concoursen gevaarlijk. Stress genererend. Hoe dan ook: niet puur stimulerend.

„Maar dat hangt echt van de opzet af. Bij de YPF kunnen jonge pianisten voorafgaand aan het concours meedoen aan masterclasses, en erna concerten geven. Wat wij bieden is meer een praktisch traject, met het driejaarlijkse concours als centraal punt. Wij zien ons concours meer als een ode aan het stellen van doelen in het leven: een stimulans om het beste uit jezelf te halen.”

De arbeidsmarkt voor solopianisten is zeer krap. En de wereld groot en vol meesterpianisten. Biedt u geen valse verwachtingen?

„Nee, want wij suggereren niet dat iedere pianist die bij ons speelt solist zal worden, wij proberen alleen iets bij te dragen aan ieders ontwikkeling. Sommigen worden docent, anderen liedbegeleider of kamermusicus. En een vierde wordt misschien wél solist.”

Je hoort vaak: er is relatief weinig Nederlands klassiek talent, ook aan de conservatoria. Een oorzaak: Nederlanders vinden urenlang studeren niet gezellig. Of ‘zielig’ zelfs. Is daar niet nog een slag te maken?

„Zeker. Maar dat raakt aan een groter probleem in Nederland, namelijk de gebrekkige aandacht voor muziek in het primair en middelbaar onderwijs. Het initiatief van koningin Máxima, ‘meer muziek in de klas’ is een goede stap. Maar er zou nog veel meer moeten gebeuren.”

Waarom stopt u en wat hoopt u dat de YPF bereikt na uw vertrek?

„Het is tijd voor nieuwe ideeën, leek me. Ik ben 68, ik wil zelf weer meer pianospelen en ik geef nog drie dagen per week les in Groot-Brittannië. Druk zat. Maar er zijn zeker nog slagen te halen. Dankzij een bijdrage van een mecenas heeft de YPF pianist Thomas Beijer kunnen helpen zichzelf in de breedte te ontwikkelen, met composities, het opnemen van een dvd, noem maar op. Dat is enorm succesvol gebleken. Het zou geweldig zijn als we structureel meer pianisten zulke kansen zouden kunnen bieden. Zoals investeren in jonge topsporters ook blijkt te lonen. Met als groot verschil dat de overheid daar wel fors geld in steekt.”

Uw zoon is Thierry Baudet, leider van de politieke partij Forum voor Democratie. Kan die daar geen rol in spelen?

„Dat hoop ik zeker, want Thierry is een groot muziek- en cultuurliefhebber.”

U bent niet bang dat de piano of de klassieke muziek in zijn kielzog een beetje in de rechts-conservatieve, elitaire hoek terecht komt?

„Rechts en conservatief zijn twee begrippen. ‘Elitair’ vind ik ook een gek woord. Toptalent is per definitie elitair, maar dat betekent niet dat je aan de basis mensen uitsluit. Je moet juist veel mensen kansen bieden om de besten te doen bovendrijven. Ziedaar je ‘elite’. Maar dat heeft voor mij geen negatieve connotatie. Integendeel: de pianisten die hier spelen zijn voor mij helden, de dragers van onze muzikale toekomst.”

    • Mischa Spel