„Als mijn geboortebewijs op een blockchain had gestaan, had ik al mijn problemen niet gehad.”

Foto Anabel Oosteweeghel

‘Van de ene op de andere dag was ik mijn officiële identiteit kwijt’

Interview | Tey El-Rjula Opeens was hij het officiële bewijs van zijn bestaan kwijt. Nu wil hij met zijn IT-bedrijfje anderen helpen aan een onvervreemdbare digitale identiteit.

Tey El-Rjula is in korte tijd een opvallende start-upondernemer geworden. De 32-jarige oprichter van het Haagse IT-bedrijf Tykn won de voorbije maanden diverse pitchwedstrijden voor startende tech-ondernemers. Hij is genomineerd voor een prestigieuze Chivas Venture Award, die hem in maart een miljoen dollar kan opleveren. Daarnaast kreeg hij al een niet bekendgemaakt investeringsbedrag van het fonds van Kees Koolen, de man die Booking.com groot heeft gemaakt en één van de belangrijkste technologie-ondernemers van Nederland.

Tykn probeert een oplossing te vinden voor het probleem dat mensen niet zelf hun eigen digitale identiteit beheren. „Of het nou is om je leeftijd te staven voor een webdienst, de geldigheid van een diploma in het buitenland te onderbouwen of je identiteit aan te tonen als je je paspoort kwijt bent: je bent altijd afhankelijk van overheidsinstanties of grote bedrijven om te bewijzen wie je bent.”

Voordat El-Rjula zelf doorhad hoe groot dit probleem eigenlijk is, moest hij heel wat doorstaan, vertelt hij in een Amsterdams restaurant terwijl hij rustig zijn gamba’s pelt. El-Rjula – baardje, bril, casual trui en sneakers – zat namelijk tien maanden in een asielzoekerscentrum.

Zijn familiegeschiedenis is ingewikkeld. El-Rjula werd geboren in Koeweit, zegt hij, maar zijn geboortecertificaat ging verloren bij de Golfoorlog (1990). Hij groeide op in Libanon, werkte in Dubai. In 2010 kwam hij naar Nederland om als IT’er te werken bij een zorgbedrijf in Den Haag. Daarna volgde een moeizaam en langdurig traject met tijdelijke visa, immigratieprocedures en uiteindelijk een asielaanvraag.

„Ik kon niet bewijzen dat ik in Koeweit was geboren. Ik viel tussen wal en schip en raakte van de ene op de andere dag mijn officiële identiteit kwijt”, vertelt hij. „Ik kwam terecht in het asielzoekerscentrum in Ter Apel. Ik belandde in een nachtmerrie.”

Blockchain voor identiteit

Het probleem waarmee hij toen zo nadrukkelijk te maken kreeg, wil hij nu oplossen met Tykn. Dit bedrijf wil manieren bedenken om een blockchain te gebruiken voor het permanent digitaal registreren van identiteiten.

Blockchains zijn de onderliggende techniek van cryptovaluta’s. De belofte van veel toepassingen is dat er geen derde partij (notaris, bank, overheid) meer nodig is om afspraken, transacties en identiteit vast te leggen. El-Rjula: „Als mijn geboortebewijs op een blockchain had gestaan, had ik al mijn problemen niet gehad.”

Hij staat daarin bepaald niet alleen. „Volgens de VN zijn er wereldwijd ruim 1,2 miljard mensen zonder geldig identiteitsbewijs. Dat is onze potentiële markt. In vluchtelingenkampen krijgen mensen nu telkens andere identificatienummers en papieren die ze kwijt kunnen raken. Dat zorgt voor allerlei nodeloze problemen.”

De hype rondom blockchains is de laatste tijd flink bekoeld, omdat de meeste projecten geen succes blijken en de koersen van cryptovaluta’s zijn ingestort. El-Rjula maakt zich geen zorgen: „Slechte bedrijven vallen uit, de goede blijven over.”

Lees meer over de blockchainhype: Leuk die blockchain, maar wat kan je ermee?

Blockchains kunnen volgens hem zeker een goede oplossing bieden voor een onderdeel van internet dat nu niet goed functioneert: identiteit. „De identiteitslaag van het internet is kapot”, zegt hij.

Staten kunnen geen overal bruikbare digitale identiteit uitgeven, en de online identiteiten die er zijn worden beheerd door een handjevol grote bedrijven, zoals Facebook en Google. En zelfs dan nog kan je je op internet makkelijk als iemand anders voordoen. „Als je nu op een pornosite moet klikken dat je 18 jaar bent: niemand kan dat controleren.”

Volgens de VN zijn er ruim 1,2 miljard mensen zonder geldig identiteitsbewijs

Veel start-ups en bedrijven als Microsoft en IBM zijn inmiddels bezig identiteiten op een veilige manier te digitaliseren. Blockchains zijn daarbij een veelgebruikte techniek. Vandaar waarschijnlijk ook de interesse van grote investeerders in Tykn: digitale identiteit is een hot topic.

El-Rjula erkent dat het lastig concurreren wordt met deze grote partijen. Tykn heeft nu negen medewerkers. „We werken aan de beste technische oplossing, en kunnen dan gaan nadenken of we blijven concurreren met grote bedrijven of moeten samenwerken.”

Rode Kruis

El-Rjula kondigde onlangs samenwerking aan met het Rode Kruis, om met hulp van digitale identiteiten makkelijker geld over te kunnen maken naar slachtoffers in rampgebieden of bewoners van vluchtelingenkampen. Die hebben bijvoorbeeld vaak geen eigen bankrekening doordat goede identiteitspapieren ontbreken.

Hij wil ook samenwerken met de Nederlandse overheid op het gebied van het hondenpaspoort, dat vanaf 2020 verplicht wordt. „Dat kan een mooi experiment zijn om met dieren aan te tonen dat onze techniek werkt. Zodat we het later met mensen kunnen doen.”

El-Rjula hoopt dit jaar een permanente verblijfsvergunning te krijgen voor Nederland. Hij is druk aan het studeren voor zijn inburgeringsexamens, vertelt hij. „Ook dat laat weer zien hoe gek het eigenlijk is dat je identiteit nu vooral uit een willekeurig stukje papier bestaat, waar je niet zelf de baas over bent.”

    • Wouter van Noort