Een onprettige waarheid over milieu-mokken

Groen doen Elke week gidst NRC je richting een duurzaam leven.

Illustratie Tjarko van der Pol

Dat kwartje hoeven we blijkbaar niet. Sinds afgelopen herfst krijg je op het station 25 cent korting op de koffie als je een eigen beker meeneemt. Eerst alleen bij de NS-Kiosk, nu ook bij andere horeca.

Toch zie je zelden eigenbeker-mensen. Jaarlijks gaan er op de stations 30 miljoen koppen koffie en thee doorheen. De afgelopen maanden zijn er 110.000 warme dranken zonder bekertje verkocht. Oftewel: 1 op de 100 mensen neemt zijn eigen mok mee voor op het koude perron.

Is zo’n eigenbeker-actie niet gewoon goede reclame, en een aflaat voor het groene gevoel van de Nederlander?

Een woordvoerder van NS, gevraagd hoe het gaat met de bekers, antwoordde optimistisch dat de actie „symbolisch” is en dat „alle beetjes helpen”. Zinniger voor het klimaat is dat NS en de andere spoorbedrijven voor alle treinen windenergie inkopen, zei de woordvoerder. En zuinigere treinen, dat ook. Maar de eigen beker?

Dat die de wereld niet gaat redden, weet NS ook. Sinds december loopt op de stations Zwolle en Utrecht Centraal een proef om wegwerpbekertjes gescheiden in te zamelen en te recyclen. Als de proef slaagt, kunnen misschien miljoenen bekertjes verwerkt worden. Zo kan het ook.

Sympathiek, maar niet per se beter

Maar er is iets ontegenzeggelijk sympathieks aan koffie in je eigen beker. Ineens is weggooien niet meer de maat der dingen. Op het Londense station King’s Cross bleek de eigen beker al behoorlijk ingeburgerd.

Er is alleen wel een onprettige waarheid over milieu-mokken: ze zijn niet per se beter voor het milieu dan wegwerpbekers.

Lees ook het interview met Carola Wijdoogen, die Directeur duurzaamheid was bij de NS: ‘Je moet dingen durven doen, ook al weet je niet hoe’

Ook die mokken moeten geproduceerd worden en afgewassen, en dat telt op. Milieukundigen hebben rapporten volgeschreven over de kwestie mok-versus-bekertje en die is niet eenvoudig beslecht.

Je kunt wel een paar ingrepen doen om met je beker niet alleen je ego te helpen, maar ook het klimaat. Om te beginnen: koop niet meteen een nieuwe mok. Pak die mok met Ruud Gullit achter uit de kast, of – appetijtelijker – dat mooie doorzichtige kunststof glas dat je voor een picknick had gekocht. Heb je toch een nieuwe mok nodig, koop er dan een die licht en sterk is. Als je hem dan ook nog niet na elke koffie afwast met warm water, ben je er wel zo’n beetje.

Behalve dan als je, zoals ik, na een half jaar al twee treinbekers hebt versleten. Kapot gestoten, vergeten. Warhoofden hebben meer aan de bekertjesrecyclebak.