Hiv-behandelaren schieten te hulp met zorg rond preventiepil PrEP

PrEP Door het uitblijven van een landelijke regeling schiet de zorg rond de hiv-preventiepil PrEP tekort. Hiv-behandelcentra springen bij. „Het loopt in de praktijk goed fout.”

PrEP-pillen om hiv te voorkomen.
PrEP-pillen om hiv te voorkomen. Foto Rungroj Yongrit

De 25 hiv-behandelcentra in Nederland gaan de zorg leveren rondom de hiv-preventiepil PrEP in regio’s waar GGD’en en huisartsen dat niet doen. Ze doen dat „uit pure nood”, omdat een landelijke regeling voor de verstrekking en behandeling uitblijft. Dat zegt de Nederlandse Vereniging van Hiv-Behandelaren (NVHB) tegen NRC. Donderdag spreekt de Tweede Kamer over PrEP-pillen.

Een PrEP-gebruiker moet zich regelmatig laten testen op soa’s en het functioneren van de nieren. Dat gebeurt steeds vaker niet, stelt de NVHB: „Door het uitblijven van een landelijke regeling loopt het intussen in de praktijk goed fout.”

Gebruikers die zich bij een huisarts of GGD melden krijgen die begeleiding automatisch, maar mensen die hun PrEP-pillen bijvoorbeeld via apotheken halen niet. In 2018 verstrekten apotheken aan drieduizend unieke personen PrEP. In een jaar tijd verzesvoudigde het aantal mensen dat via openbare apotheken PrEP haalde, van 125 naar 825 per maand.

PrEP toegankelijker

In maart vorig jaar noemde de Gezondheidsraad goede medische begeleiding rondom PrEP al „urgent”. Door de recente prijsdaling van zo’n vijfhonderd naar vijftig euro per maand is PrEP toegankelijker geworden, terwijl de zorg eromheen individueel lastig is te organiseren.

„We zien nu gebeuren waarvoor de Gezondheidsraad waarschuwde”, zegt Marc van der Valk, NVHB-voorzitter en internist-infectioloog bij het Amsterdam UMC. „Wij behandelen nu zeker twintig mannen met een hiv-infectie die aan PrEP probeerden te komen, maar op de wachtlijst van de GGD stonden of niet de juiste medische begeleiding kregen.”

Vergoeding voor vijf jaar

In juli besloot minister Bruno Bruins (Medische Zorg, VVD) PrEP voor vijf jaar te vergoeden voor de ‘hoogrisicogroep’: mannen die seks hebben met mannen. Die regeling laat echter nog op zich wachten. In antwoord op Kamervragen, naar aanleiding van een artikel in NRC, bevestigde Bruins dat dat op z’n vroegst medio 2019 wordt.

Belangenorganisaties, waaronder de NVHB, noemden dat „onbegrijpelijk” en vragen woensdag opnieuw om een „noodregeling”. Bruins benadrukt echter dat de regeling „zorgvuldig” en „met draagvlak” uitgevoerd moet worden. Christelijke partijen in het kabinet zijn terughoudend met het vergoeden van PrEP.

Lees ook: Oproep ‘noodregeling’ voor pil die hiv kan voorkomen

Of de stap van de hiv-behandelcentra mag, weet Van der Valk niet, omdat het om preventieve zorg gaat. „Maar langer wachten is onverantwoord.”

Jaarlijks horen nog 750 Nederlanders dat ze hiv hebben. Naar schatting weten er 2.300 niet dat ze het virus bij zich dragen. Zij kunnen het dus ongemerkt overdragen. De PrEP-regeling moet 250 hiv-infecties per jaar voorkomen, schreef de minister, en daarmee 33 miljoen euro zorgkosten besparen in vijf jaar. Voor de regeling stelt hij 22 miljoen beschikbaar.