Alle Trump-kiezers werden bediend

State of the Union De Amerikaanse president Donald Trump heeft zijn State of the Union uitgesproken. „Ik zorg dat die muur er komt.”

President Donald Trump spreekt zijn State of the Union uit. Mike Pence en Nancy Pelosi zitten achter hem.
President Donald Trump spreekt zijn State of the Union uit. Mike Pence en Nancy Pelosi zitten achter hem. Foto REUTERS/Joshua Roberts

State of the Union? Campagnespeech? De Amerikaanse president Trump sprak dinsdagavond, over de hoofden van de 435 parlementariërs en honderden genodigden in het Huis van Afgevaardigden heen, zijn achterban in het land toe, met het oog strak gericht op de presidentsrace van 2020.

Hier een woord voor de arbeiders in de maakindustrie, daar een toezegging aan de diepreligieuze evangelicals (,,geen abortus van foetussen die pijn kunnen voelen in de baarmoeder”), en tot slot een belofte aan de conservatieven: ,,Amerika zal nooit een socialistisch land worden” – alle (potentiële) Trump-kiezers werden bediend in een toespraak die de president als motto meegaf: ,,Laten we voor grootsheid kiezen.”

De e-mails die Donald Trump, zijn zoon Eric en zijn schoondochter Lara in de afgelopen dagen aan zijn supporters stuurden, lieten al weinig misverstand bestaan over de bedoelingen van de president. Hij vroeg de supporters of ze aan een onderzoek wilden meewerken over wat hij in zijn toespraak aan de orde moest stellen.

Daarin werd gevraagd wat ze van de stand van de economie vonden (dat gaat buitengewoon goed), of ze vonden dat de media een vals beeld gaven van de toestand aan de grens met Mexico en of de media terecht de schuld voor de shutdown gaven aan de Democratische Partij. Dat waren precies de campagnepunten van Trump in de race van 2016.

Lees ook: Vijf uitspraken uit Trumps State of the Union gecheckt

De muur

In een toespraak die zo’n uur en twintig minuten duurde (negen minuten minder dan het record van Bill Clinton) sprak Trump ruim een kwartier over migratie en de „zeer gevaarlijke zuidgrens”. Hij hield zijn gehoor voor dat „drie karavaans” met migranten op weg zijn naar de grens voor een „aanval” op de Verenigde Staten. Het was voor hem de opmaat voor een scherpe aanval op de Democraten in een toespraak waarin hij regelmatig wees op de noodzaak van goed samenwerken tussen de partijen. Het duidelijkste bewijs van de verschillen tussen „hardwerkende Amerikanen en de politieke klasse” vond hij in de opvattingen over illegale migratie. „Terwijl ze zitten te drammen om open grenzen, wonen de rijke politici en hun geldschieters zelf veilig achter hekken en bewakers. En intussen blijven de arbeiders achter om de prijs te betalen van de massale illegale immigratie: minder banen, lagere lonen, overbevolkte scholen, ziekenhuizen die zo vol zijn dat je er niet in komt, stijgende misdaad en een uitgerekt sociaal vangnet.”

Deadline op 15 februari

Hoewel Trump geen uitspraken deed over de onderhandelingen voor een „nieuwe fysieke barrière of een muur”, herhaalde hij wel zijn belofte: „Ik zorg dat die muur er komt.” De Republikeinse en Democratische partij zijn nu aan het onderhandelen over een nieuwe begroting. Het feit dat Trump daarin geld wilde opnemen voor een muur en de Democraten niet, leidde eind december tot een gedeeltelijke sluiting van de overheid gedurende meer dan vier weken. Vrijdag 15 februari loopt de termijn af waarbinnen de partijen een overeenkomst moeten bereiken.

In de State of the Union gaf Trump geen enkele aanwijzing voor wat hij zal doen als er opnieuw geen meerderheid voor zijn wens te vinden is. Binnen de Republikeinse partij zijn prominente leden volgens Amerikaanse media bezorgd over hetzij een nieuwe shutdown, hetzij een paardenmiddel, waarbij de president de noodtoestand uitroept om de muur te bouwen. De Republikeinse leider in de Senaat, Mitch McConnell zou Trump daartegen hebben gewaarschuwd. Voor zover de camera’s hem in beeld brachten, viel gisteren de ijzigheid van McConnell op. Terwijl leden van Trumps kabinet en afgevaardigden telkens opsprongen om voor passages te applaudisseren, bleef McConnell zitten zonder zijn handen op elkaar te brengen.

Trump, die twee jaar geleden bij zijn inauguratie nog sprak van een ,,Amerikaanse slachting” in het land, schetste nu een zonnig beeld na twee jaar Trump-politiek. Tv-zender CBS kwam binnen een half uur na afloop met een peiling die zou uitwijzen dat 76 procent van de ondervraagden het eens was met de toespraak van de president en ook 72 procent het eens was met zijn uitspraken over de grens en de muur – eerdere peilingen lieten daarover een ander beeld zien, met percentages van tussen de 40 en 50 procent.

Na een lange opsomming van economische wapenfeiten, zoals de uitzonderlijk lage werkloosheid, de hoge arbeidsparticipatie van etnische minderheden en vrouwen, legde Trump een verband met het onderzoek-dat-niet-bij-naam-genoemd-werd. „Een economisch wonder heeft plaats in de Verenigde Staten”, zei de president. „En het enige dat dit wonder kan beëindigen, zijn idiote oorlogen, politiek of belachelijke, partijdige onderzoeken. Als we vrede en wetgeving willen, kan er niet ook oorlog en onderzoek zijn. Zo werkt het gewoon niet.”

Het was een eenmalige verwijzing naar het onderzoek van speciaal aanklager Robert Mueller en andere strafrechtelijke onderzoeken die naar Trump, zijn verkiezing en zijn zaken lopen. Ze leek op een wonderlijke manier in de toespraak gevlochten en de anders zo klapgrage Republikeinse afgevaardigden, keken elkaar nu in enige verwarring aan.

Dit artikel is op 6 februari om 10.50 uur geactualiseerd

    • Bas Blokker