Vlaamse minister wankelt na uitspraak over complot rond klimaatmarsen

Minister Joke Schauvliege gaf een speech waarin ze klimaatmarsen „opgezet spel” noemde. Dat zou Staatsveiligheid, de Belgische AIVD, haar hebben gezegd. Niet waar, blijkt nu. Haar positie is in gevaar.

Minister Joke Schauvliege dinsdag na overleg met haar partijgenoten van CD&V. De partij beraadt zich op haar toekomst.
Minister Joke Schauvliege dinsdag na overleg met haar partijgenoten van CD&V. De partij beraadt zich op haar toekomst. Foto Thierry Roge/AFP

Anderhalve week geleden waren het er in Brussel 35.000. Een paar dagen later: 70.000. En afgelopen donderdag weer zo’n 23.000, verspreid door het hele land. Klimaatdemonstranten zijn de afgelopen weken door heel België de straat opgegaan. Volgens Vlaams minister van Omgeving, Natuur en Landbouw Joke Schauvliege (CD&V) waren ze allemaal onderdeel van „opgezet spel”, een georkestreerde beschadigingsoperatie. Dat zei ze althans dit weekend in een speech op een nieuwjaarsreceptie van het Algemeen Boerensyndicaat. Maandagavond lekte uit wat ze daar heeft gezegd. Ze blijkt te hebben gelogen. Oppositiepartij Groen vraagt om haar ontslag.

Klimaatspijbelaars

„Er zit meer achter dan enkel een spontane solidariteitsactie van het klimaat”, zei Schauvliege in haar speech. Ze had het zowel over de klimaatspijbelaars die sinds enkele weken op donderdag demonstreren, als over twee grote klimaatdemonstraties die op zondagen georganiseerd zijn. Er zou een verband zijn met oude bedreigingen van natuurorganisaties, die jaren geleden, toen ze aantrad, zouden hebben gezegd betogingen te zullen organiseren als „wraak” voor politieke verliezen die ze eerder leden door betogingen van landbouwers. „In scène gezet”, zei Schauvliege dan ook over de demonstraties van nu. Een complottheorie? Ze kon „garanderen” dat ze „geen spoken” zag, zei Schauvliege nog. Staatsveiligheid, de Belgische AIVD, had het aan haar bevestigd.

Lees ook: Wereldwijd staken scholieren voor het klimaat

Dat blijkt nu – zoals Schauvliege maandagavond op Twitter erkende – „te fors” te zijn uitgedrukt. Ofwel: onwaar. Ze heeft nooit met Staatsveiligheid over de zaak gesproken.

Haar kabinet probeerde de zaak maandagavond in De Morgen nog af te doen als een „persoonlijke anekdote”, dinsdagochtend ging de minister iets meer door het stof op de Vlaamse Radio 1. „Ik heb de speech opnieuw bekeken en ben er zelf ook wel van geschrokken”, zei ze in het programma ‘De Ochtend’. Al had ze er, zo zei ze, wel haar redenen voor:

„Ik heb de laatste weken heel veel bagger over me heen gekregen, ook via e-mail en sms. Ik heb me daardoor laten meesleuren door een bepaalde frustratie en emotie. […] Ik ben ook maar een mens.”

Anderhalve week geleden zei Schauvliege nog dat ze zich door de klimaatspijbelaars „gesterkt en gesteund” voelde in haar beleid. Het kwam haar op veel kritiek te staan.

Lees ook dit verslag van de grote klimaatmars in Brussel

Verbijsterd

De organisatie achter de klimaatspijbelaars, Youth for Climate, noemt haar meest recente uitlatingen een „belediging”. Het idee om te demonstreren is „thuis aan onze eigen keukentafel ontstaan”, schrijven ze op Facebook. „Daar was niemand bij en dat was ook niet nodig.” Ook andere natuurorganisaties tonen zich verbijsterd over haar uitspraken.

Toch zei Schauvliege dinsdag op de radio „niet het gevoel” te hebben dat ze gelogen heeft. „Ik heb nooit willens en wetens de waarheid verdraaid.” Schauvliege zelf vindt dat ze kan aanblijven als minister. Oppositiepartij Groen ziet dat anders. Die dient woensdag een motie van wantrouwen in. De CD&V van Schauvliege beraadt zich op haar toekomst.

    • Anouk van Kampen