Qatar en EU dicht bij sluiten luchtvaartverdrag

De Europese Unie en de Golfstaat hebben de onderhandelingen over een luchtvaartakkoord afgerond.

Foto Noufal Ibrahim/EPA

De Europese Unie heeft de onderhandelingen over een luchtvaartverdrag met Qatar afgerond. Dat meldt Violeta Bulc, eurocommissaris voor Mobiliteit en Transport, dinsdag in een persbericht. Details over het naderende akkoord tussen de Golfstaat en de Europese Unie zijn nog niet vrijgegeven. Het is evenmin bekend wanneer het akkoord getekend wordt.

De EU en de Golfstaten, waaronder Qatar, onderhandelen al jaren over luchtvaartverdragen. Qatar wil, net als de andere staten in de regio, meer toegang tot de Europese luchtvaartmarkt. Europese luchtvaartmaatschappijen vrezen echter voor een verstoring van de markt, als concurrenten uit deze landen onbeperkt toegelaten worden.

Lees ook: Staatssteun? Bewijs dat maar eens

Luchtvaartmaatschappijen uit de Golfstaten genieten volgens hun Europese concurrenten oneerlijke voordelen, dankzij staatssteun en andere wetgeving. Daardoor kunnen zij goedkopere tickets aanbieden. KLM vliegt bijvoorbeeld sinds 2016 niet meer op Doha. Een jaar eerder begon Qatar Airways een lijnvlucht tussen Schiphol en de Qatarese hoofdstad.

Die vrees voor oneerlijke concurrentie vanuit Qatar deelt ook Joost van Doesburg van pilotenvakbond VNV. Het is de vraag hoe deze zorgen in het verdrag, waarvan de tekst nog niet gepubliceerd is, geadresseerd zijn. Van Doesburg: “Hoe hard en hoe eerlijk is de concurrentieclausule? We willen een clausule zien die Qatar verplicht tot transparantie en het naleven van EU-mededingingsregels.” VNV vreest dat de clausule in het verdrag niet hard zal genoeg zijn. “Iedereen weet dat Qatar Airways zonder staatssteun niet kan overleven.”

Mocht “een heldere en controleerbare eerlijke concurrentieclausule clausule” ontbreken, dan zal de VNV de Europese transportministers vragen het verdrag te blokkeren, waarschuwt de vakbond in een persbericht. Van Doesburg: “Het bereiken van een akkoord kan geen doel op zich zijn.”

‘Grote stappen’

Akbar Al Baker, topman van Qatar Airways, schrijft deze dinsdag op Twitter “vastbesloten te zijn om de eerste Golfstaat te zijn die een overkoepelend luchtvaartverdrag sluit met de Europese Unie.” Qatar neemt volgens hem “grote stappen” door afspraken te maken over onder meer eerlijke concurrentie, transparantie en sociale aspecten.

Lufthansa is kritisch op het verdrag, schreef Politico, en roept de EU op om het akkoord te heroverwegen. Volgens de Duitse luchtvaartmaatschappij is de deal eenzijdig en zal Qatar er meer van profiteren dan de Europese luchtvaart. Van Doesburg vreest ook voor “gesubsidieerde vrachtvluchten”, als Qatar dankzij het verdrag zulke vluchten via de EU naar derde landen kan laten vliegen.

Lees ook: ‘Het succes van Qatar Airways zit niet in staatssteun’

De onderhandelingen tussen de EU en Qatar zijn onderdeel van het luchtvaartbeleid van de Europese Unie. Bulc: “Het doel van de EU is om de best mogelijk connectiviteit voor passagiers en het bedrijfsleven te realiseren, terwijl we ook de hoogste standaarden voor veiligheid, het milieu en sociale issues wereldwijd bewaken.” De EU onderhandelt daarom ook onder meer met Turkije, Brazilië en de ASEAN, een groep landen uit Zuidoost-Azië waaronder Maleisië, Indonesië en Thailand.

    • Rik Wassens