Ook Nederland erkent Guaidó als leider Venezuela

Leiderschapscrisis Een ruime meerderheid van EU-landen erkent de parlementsvoorzitter als president. Onder meer Italië en Hongarije liggen dwars.

Ook Nederland erkent de parlementsvoorzitter Juan Guaidó als interim-president van Venezuela. Dat heeft minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) maandag bekendgemaakt. Eerder op de dag lieten Spanje, Portugal, Frankrijk, Zweden, het Verenigd Koninkrijk, Denemarken, Oostenrijk en Duitsland al weten president Maduro niet te meer zien als legitiem staatshoofd van Venezuela. Later maandag sloten ook Litouwen, Letland, Estland, Finland, Tsjechië, Luxemburg, Polen, Kroatië en Portugal zich erbij aan.

Blok schrijft dat de erkenning van Guaidó geen juridische gevolgen heeft „zoals het verbreken van de diplomatieke betrekkingen”. Het besluit van Blok volgt op het ultimatum dat Nederland eerder samen met Duitsland, Frankrijk, het Verenigde Koninkrijk en Spanje stelde. Maduro moest binnen acht dagen nieuwe verkiezingen uitschrijven. Zo niet, dan zouden de vijf landen Guaidó erkennen als interim-president. Maduro verwierp dat ultimatum zondagavond en zei op televisie dat hij „van niemand” een ultimatum accepteert.

Via Twitter bedankt Guaidó Nederland voor de erkenning. De oppositieleider schrijft te werken aan „een vreedzame en democratische oplossing” voor de crisis in zijn land. De regering van Maduro, zo meldt persbureau Reuters, „verwerpt de beslissing van sommige Europese regeringen krachtig”. Volgens de verklaring onderschrijven de EU-landen met hun erkenning de strategie van de Verenigde Staten, die er op gericht is „de legitieme regering van president Nicolás Maduro omver te werpen”. Venezuela gaat de relaties met landen die de oppositieleider erkennen herzien.

Rusland, dat samen met Turkije en China het regime van Maduro steunt, heeft onmiddellijk gereageerd op de steun voor Guaidó. Een woordvoerder van het Kremlin noemde het optreden van Guaidó een „illegale poging om de macht te grijpen” en de steun van de Europese landen „ongeoorloofde inmenging in binnenlandse aangelegenheden van Venezuela”.

Binnen de Europese Unie is er nog geen gezamenlijk standpunt ingenomen. Sommige landen, waaronder Italië, vrezen voor precedentwerking bij andere zelfverklaarde regeringsleiders. Minister Blok schrijft te betreuren „dat het vooralsnog niet gelukt is tot een gezamenlijk standpunt van de EU te komen”. De Verenigde Staten, Canada, Australië en veel Latijns-Amerikaanse landen erkenden Guaidó al eerder.

De voorzitter van het Europees Parlement, Antonio Tajani, heeft kritiek geuit op het feit dat de Italiaanse regering een gezamenlijk EU-standpunt tegenhoudt. De Vijfsterrenbeweging, de grootste partij in de Italiaanse coalitie, zegt dat het zelfverklaarde regeringsleiders niet kan erkennen. Opvallend genoeg wil coalitiepartner Lega Guaidó wel erkennen. Europees Parlement-voorzitter Tajani noemt het afwijkende standpunt van de Vijfsterrenbeweging „ernstig”.

    • Belia Heilbron
    • Rik Wassens