Recensie

Recensie Film

‘No Date, No Signature’ verheft morele dilemma’s tot kunst

Drama/Thriller De Iraanse film ‘No Date, No Signature’ is een vlijmscherpe filmische lijkschouwing van onze emoties.

Navid Mohammadzadeh als Moosa in ‘No Date, No Signature’.
Navid Mohammadzadeh als Moosa in ‘No Date, No Signature’.

Nu de tweevoudige Iraanse Oscarwinnaar Asghar Farhadi (A Separation, The Salesman) zich lijkt te willen toeleggen op het maken van Europese films (zoals onlangs met Penélope Cruz en Javier Bardem in Todos lo saben) zou regisseur Vahid Jalilvand wel eens de nieuwe stem uit het land van Abbas Kiarostami kunnen blijken te zijn. Iran heeft een rijke filmtraditie. Het zijn films met slimme plots; er zit altijd wel ergens een duveltje in een doosje. Ook No Date, No Signature is zo’n film die morele dilemma’s tot kunst verheft. Het begint letterlijk met een knal: wie is er schuldig na een aanrijding tussen een gezin op een brommer en forensisch patholoog Nariman? Is er nog een ander soort schuld dan de vraag wie de oorzaak was van die botsing? Hoe kan het dat Nariman zichzelf vooral de schuld lijkt te geven? Door z’n neorealistische stijl geheel anders van toon dan het absurdistische Pity heeft No Date, No Signature toch veel gemeen met de Griekse film die eind vorig jaar in de bioscopen kwam. Het zijn vlijmscherpe filmische lijkschouwingen van onze emoties. Hoe kan het dat we zwelgen in zelfmedelijden zoals in Pity, of onszelf willen bedelven onder schuldgevoelens? Wat is dat in de mens?

Zowel regisseur en coscenarist Vahid Jalilvand als hoofdrolspeler Navid Mohammadzadeh werd in 2017 op het Filmfestival Venetië voor hun prestaties onderscheiden met de Horizonti-prijs. Het is dan ook een echte regisseurs- en acteursfilm: piekfijn spel, zoals veel Iraanse films erg op dialoog gericht. Niet zomaar dialogen om informatie over te dragen, maar teksten die personages en mensen zelf tegenspreken. Gecombineerd met het ingehouden melodrama van zich opeenstapelende en steeds lastiger te ontwarren oorzaak- en gevolgsdraden levert dat spannend drama op. Het toch al ingehouden kleurenpalet wordt steeds zwart-witter terwijl de film vordert en de emotionele en morele grijstinten toenemen. De glimmende ziekenhuisarchitectuur creëert voor alle personages dubbelgangers. Zo vertelt de film ook visueel zijn verhaal.