Islamitische school laat zich een positief rapport niet ontnemen

Protest De inspectie prees in een conceptrapport het nieuwe Cornelius Haga Lyceum, maar kreeg daarna „ernstige signalen” over de school.

Leerlingen, ouders en docenten van het Cornelius Haga Lyceum demonstreren bij de Inspectie van het Onderwijs in Utrecht.
Leerlingen, ouders en docenten van het Cornelius Haga Lyceum demonstreren bij de Inspectie van het Onderwijs in Utrecht. Foto Bram Petraeus

De trap tegenover de bidruimte in het Cornelius Haga Lyceum is deze maandag volgepakt met zo’n honderdvijftig leerlingen. De sfeer is uitgelaten. „We gaan vandaag iets bijzonders doen”, zegt Belkasem Anouz (47). „We gaan ons democratische recht gebruiken om een manifestatie te houden.”

Anouz zit de medezeggenschapsraad (MR) voor van de nieuwe islamitische middelbare school in Amsterdam-West. „We hebben volgens de onderwijsinspectie een rapport verdiend met alleen maar voldoendes”, legt hij de scholieren de reden voor het protest voor. „Maar nu wil de inspectie ons die niet geven.”

Schoolbestuur, MR en leerlingen zijn verbolgen. Na zes jaar van juridisch getouwtrek en tientallen rechtszaken mocht het Cornelius Haga in september 2017 open. De gemeente Amsterdam en het ministerie van Onderwijs wilden de komst van de mavo-havo-vwo-school tegenhouden. De bestuurders zouden onervaren zijn, de school een verkapte doorstart van het wanpresterende Islamitisch College Amsterdam (ICA). Ook betwijfelde de gemeente of het orthodox-islamitische bestuur zijn burgerschapstaak zou kunnen uitvoeren.

Omdat volgens de wet aan het oprichten van een bijzondere school vooraf geen eisen mogen worden gesteld, kwam het Cornelius Haga er. Nu, anderhalf jaar later, ligt er een conceptrapport van de Inspectie van het Onderwijs dat het bestuur expliciet complimenteert over hoe snel het een goede school heeft neergezet.

Maar dat rapport wordt niet gepubliceerd. Waarom? „Voordat de inhoud van het rapport definitief was vastgesteld, zijn er ernstige signalen binnengekomen over de school en het bestuur”, zegt een woordvoerder van de inspectie. Wat die signalen inhouden, wil hij niet zeggen.

Eind 2017 zeiden bekenden van schooldirecteur Soner Atasoy en diens broer – die beleidsmedewerker is op de school – tegen NRC dat de twee streng in de leer zijn en over het islamitische karakter van het ICA waakten toen zij daar werkten.

Volgens Atasoy (38) is het niet- publiceren van het rapport de zoveelste uiting van een tegenwerkende overheid en politiek. „Antimoslimpestgedrag”, noemt hij het.

Lees ook dit achtergrondartikel over het Cornelius Haga: Amsterdam deed alles om islamitische school niet te hoeven huisvesten

Rustige school

Vier bussen met leerlingen, ouders en docenten rijden maandag naar het hoofdkantoor van de inspectie in Utrecht. Meisjes in de twee voorste bussen, jongens in de twee achterste. De leerlingen ondertekenden een klacht en willen die zelf overhandigen. „We voelen ons gediscrimineerd”, zegt de 13-jarige Amira. Ze stapte vorig jaar over van het Calandlyceum, is blij met haar nieuwe school, die rustiger is en kleinere klassen heeft. „Bij een andere school zou het rapport gewoon zijn gepubliceerd, denk ik.”

Het sentiment wordt breed gedragen onder leerlingen en ouders: de overheid behandelt deze islamitische school anders. „Als dit conceptrapport negatief was geweest, had het de volgende dag al in de krant gestaan”, zegt Aziz (37), vader van eersteklasser Lotfi, die niet met zijn achternaam in de krant wil. „Ze gunnen deze school gewoon geen nieuwe leerlingen.” Hij vertelt over de uitbreidingen waar de school de gemeente om verzocht heeft die nog niet rond zijn, zoals een gymzaal. „We worden telkens tegengewerkt.”

In Utrecht wacht de politie de bussen op. De groep wil de manifestatie voor het gebouw van de inspectie houden. Schooldirecteur Atasoy, die bij elk gesprek van de verslaggever met ouders en leerlingen wil zijn, raakt in discussie met de politie. Die wacht op toestemming van de gemeente. Natte sneeuw wisselt gure regen af. „Ze laten ons letterlijk in de kou staan”, zegt Atasoy.

„Waarom doen ze zo moeilijk, meester?”, vraagt een leerlinge. „We hebben allemaal een Nederlands paspoort, wij hebben alleen ons geloof.” Een vriendin zegt dat ze vreest dat de school moet sluiten. Meisjes dragen een spandoek met de tekst: „Wij zijn geslaagd, wij eisen ons rapport!”

Compromis

Atasoy en de voorzitters van de MR, ouderraad en leerlingenraad, mogen uiteindelijk naar binnen om de klachten van de leerlingen te overhandigen. „Ik heb een compromis voorgesteld”, zegt Atasoy na het korte gesprek met de inspectie: publiceer het positieve rapport zoals het er nu ligt, voeg eraan toe dat er een signaal is binnen gekomen en voer verder onderzoek uit als dat nodig blijkt.

De woordvoerder van de inspectie wil niet zeggen hoe de situatie wordt opgelost. In ieder geval komt er een vervolgonderzoek.

Bij terugkomst van de protestschoolreis in Amsterdam, gaat een deel van de leerlingen en docenten meteen bidden. Atasoy blikt tevreden terug. „Het is belangrijk dat we de woede bij leerlingen op de juiste manier kanaliseren”, zegt hij. „Dan weten ze dat als ze een keertje benadeeld worden, ze naar de juiste middelen kunnen grijpen die de rechtsstaat biedt”. Een docent valt hem bij: „Prima praktijklesje maatschappijleer vandaag, lijkt me.”

    • Kasper van Laarhoven