Grote woorden over Piet Paulusma, quantumdeeltjes en andere kleine zaken

Zap Grote woorden over kleine zaken, gisteravond op tv. Weerman Piet Paulusma over zijn ontslag bij SBS. Quantumwetenschapper Leo Kouwenhoven over supercomputers. En Maroeska Metz over Heel Holland Bakt.

Nanowetenschapper Leo Kouwenhoven in De race.
Nanowetenschapper Leo Kouwenhoven in De race.

‘Het was een hele tumulte dag en het weerbeeld paste daar wel een beetje bij”, zei Piet Paulusma op de dag waarop SBS liet weten zijn weertype na dit jaar niet meer nodig te hebben. Talpa wil ander weer en heeft twee RTL-meteorologen aangezocht om „vanaf dit voorjaar bij Talpa Network mee te denken over de invulling en uitrol van een nieuwe weervoorziening”.

Een voorspelling: mocht dat hele Talpa een fiasco worden, dan zal het ontslag van Paulusma worden geduid als het moment waarop John de Mol zijn kijkers van zich vervreemdde.

Supercomputers

Was er niets groters op tv? Zeker, al was het op een bepaalde manier ook kleiner. NPO 2 zond De race uit, een VPRO-documentaire van David Kleijwegt over de bouw van een quantumcomputer in Delft. Anderhalf uur exacte wetenschap op prime time – dat lukt normaal alleen Robbert Dijkgraaf.

Het was de moeite waard. Voor De race werd de Pijnackerse boerenzoon Leo Kouwenhoven zes jaar gevolgd, een man met een kalme oogopslag die je het idee geeft dat hij
met zijn gedachten op twee plaatsen tegelijk kan zijn – iets wat quantumdeeltjes ook schijnen te kunnen. In 2012 publiceerde hij een paper over majorana-deeltjes die hem aan de (Nobelprijswaardige) top van de natuurkunde bracht. Technologie met die deeltjes moet het hart vormen van een quantumcomputer met ongekende rekenkracht, die bijvoorbeeld in staat zou zijn om persoonsgebonden medicatie te ontwikkelen.

Op dit punt in dit stukje aangekomen verwacht u dat ik uit ga leggen wat De race mij over de quantumtechnologie heeft geleerd. Helaas is dat te ingewikkeld. Niet alleen voor mij, gelukkig. In de film zien we Kouwenhoven met een rij duplosteentjes aan tafel bij Pauw en Witteman. Later heeft hij een redacteur aan de lijn die het wil hebben over „hoe we het begrijpelijk maken voor de kijker”. Kouwenhoven: „Dat is inderdaad wel het punt. Wij begrijpen het zelf ook niet. De principes van de quantumwereld snappen we niet, maar we kunnen ze wel accepteren. Dat kan ook iets bijzonders opleveren.”

Zo werkt het ook met deze film. Kleijwegt laat zien wat er allemaal moet gebeuren voordat na zes jaar de wondercomputer, eh, nog steeds niet af is. Kouwenhovens jonge medewerkers zijn merkwaardig geobsedeerde figuren – type: papegaai mee naar het werk. Er haken er een paar af.

Kouwenhoven – die een zwakke gezondheid heeft sinds hij kanker heeft gehad – is druk met organisatorische zaken en fondsen van Microsoft. Hij probeert optimistisch te blijven. „Maar ja”, zegt een van zijn medewerkers. „Leo zit ook niet zo vaak in het lab.” Een machine van 10 miljoen euro weigert maandenlang dienst. Aan het eind van De race is de finish nog niet bereikt – wel heeft Kleijwegt mooi in beeld gebracht met hoeveel verbeeldingskracht de wetenschappers jagen op kennis over het onbekende terrein van de quantumdeeltjes. „We verplaatsen ons intellect naar een nieuwe wereld.”

Napraten over bakken

Zelf verplaatste ik mijn intellect nog even naar het nagaren van Heel Holland bakt. Want wat zou baktalkshow Smaakt naar meer doen met de kritiek van finaliste Maroeska Metz op Omroep Max? Helemaal niets, zo bleek.

Maar meteen daarna zat Metz ook in Jinek en daar herhaalde ze haar kritiek op de montages van Heel Holland Bakt én bevestigde ze dat Omroep Max haar met de contracten in de hand had verboden tijdens de serie elders op tv te verschijnen. Metz kreeg een schouderklopje van hersenwetenschapper Erik Scherder, die verklaarde dat kritiek krijgen op Twitter slecht is voor het brein. Een wijze les, binnen en buiten het universum van Heel Holland bakt.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.