Opinie

    • Tom-Jan Meeus

En waar is het debat over het ware gevaar?

Tom-Jan Meeus

Je hebt kenners die vinden dat de werkwijze van de coalitie – de openlijke meningsverschillen, de voortdurende strijd – heel verstandig is. Middenpartijen horen hun identiteit niet te verbergen achter de geheimtaal van een regeerakkoord. Zij moeten tijdens het regeren zichzelf blijven. Zeggen wat ze vinden en doen wat ze zeggen. Dat is het idee.

Als je het zo bekijkt was de chaos de laatste tijd dus goed. Maandag was dit jaar de eerste keer dat het vaste coalitieberaad niet begon met gevaar voor een uitslaande brand. Wennen was dat.

Toch hebben die coalitieconflicten eigenaardige bijeffecten. Laat ik er één noemen. Je hoeft geen anglofiel te zijn om te weten dat het Verenigd Koninkrijk een politiek destructief debat over Brexit voert. Nogal existentieel. Ik wil onze discussies – klimaat, kinderpardon, oud-PVV’er wordt moslim – niet geringschatten.

Maar die gaan niet over de vraag hoe we volgende maand, als land, voor onszelf gaan beginnen: laten we ons met zijn allen van een klif storten, of regelt er nog iemand een paar stootkussentjes?

Nu is bekend dat we ook hier twee partijen hebben die willen dat Nederland, net als de Britten, uit de EU stapt. „Hurrah for the British! Now it is our turn”, twitterde PVV-baas Wilders daags na het Brexit-referendum in 2016.

Een week daarvoor riep Baudet (FvD) het Verenigd Koninkrijk op vóór Brexit te stemmen „namens iedereen in Nederland”. (Dat ‘iedereen’ was natuurlijk een factor-Baudet overdreven.)

Maar het vreemde is wel, terwijl we dag na dag zien hoe de Britten zich vastdraaien in hun eigen ficties, dat diezelfde twee partijen het nu uitstekend doen in onze nationale peilingen. Zes weken voor de Statenverkiezingen (ook bepalend voor de Eerste Kamer) stijgen PVV en FvD in de laatste Peilingwijzer naar 22 procent; rechts-nationalisten kwamen in Nederland nooit verder dan 18,6 procent (2002).

En ik vermoed dat dit alles te maken heeft met die aanhoudende coalitieconflicten. Zij drukken de aandacht voor alle andere politiek weg.

Maar er gaat iets mis als we ons eindeloos verdiepen in de relaties van Dijkhoff met Buma en Jetten, of hun verdeeldheid over rekeningrijden, terwijl intussen Wilders en Baudet kans maken een kwart van de Eerste Kamer te veroveren zonder dat we uitvoerig stilstaan bij hun Nexit-standpunt.

Politici (en media) concentreren zich eindeloos op de waterstanden op Texel, terwijl even verderop twee politiek leiders stilletjes hun kansen zien stijgen het hele land onder water te zetten: Haagse politiek, voorjaar 2019.

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Lotfi El Hamidi.