43 klachten over etnisch profileren door politie

Eén klacht werd gegrond verklaard. Burgerrechtenorganisatie Control Alt Delete is sceptisch.

Foto Koen van Weel/ANP

Burgers dienden vorig jaar 43 keer een klacht in omdat ze zich etnisch geprofileerd voelden. Daarvan werd één klacht gegrond verklaard, zo meldt de politie dinsdag. Volgens burgerrechtenorganisatie Control Alt Delete liggen de werkelijke cijfers hoger.

In 25 gevallen werden de klachten met een gesprek tussen de indiener van de klacht en de betreffende politiemedewerker afgehandeld. Zestien van deze klachten bleken onterecht en in acht gevallen zei de politie geen standpunt in te kunnen nemen.

“Iedere klacht is er één te veel”, stelt de politie. Volgens Lute Nieuwerth, portefeuillehouder ‘Kracht van het Verschil’ bij de politie, is het belangrijk dat mensen die “een vervelende ervaring met de politie” hebben dat melden. “Wij zijn een lerende organisatie, dus die klachten helpen ons om het de volgende keer beter te doen.”

Lees ook: ‘Om politie is mijn zoon weg uit dit land’

‘Klachtafhandeling functioneert niet’

Jaïr Schalkwijk, betrokken bij de burgerrechtenorganisatie Control Alt Delete die zich tegen etnisch profileren inzet, is sceptisch. “Dat zou betekenen dat de politie vorig jaar maar één keer etnisch geprofileerd heeft. Zelfs de politie zal toegeven dat dit onzin is.”

De cijfers laten eerder zien dat de klachtenafhandeling van de politie niet functioneert, zegt Schalkwijk. “De hoeveelheid klachten is geen indicatie voor de omvang van het probleem. De politie registreert staandehoudingen niet en weet daarom niet of agenten eerlijke en effectieve controles uitvoeren.”

Als de klager na een eerste gesprek niet tevreden is, kan een onafhankelijke commissie zich over de zaak buigen. Die brengt dan een advies uit aan de politieleiding, die vervolgens over de afhandeling beslist. Schalkwijk noemt deze procedure lang en bureaucratisch. “Zelfs agenten die in hun vrije tijd etnisch geprofileerd zijn klagen niet.”

De politie stelde in 2017 regels op die moesten voorkomen dat agenten etnisch profileerden bij controles. Bij proactieve controles, een inspectie zonder constatering van strafbaar feit, mag alleen nog onderscheid gemaakt worden op basis van huidskleur, afkomst, of religie als daarvoor “een objectieve rechtvaardiging bestaat”. Optreden op basis van onderbuikgevoelens werd in de nieuwe regels expliciet ontmoedigd.

In totaal ontving de politie vorig jaar ruim 9.600 klachten. In 2017 klaagden 46 mensen over etnisch profileren door de politie.

    • Rik Wassens