Opinie

    • Menno Tamminga

Willen mannen meer vrouwen aan de top?

Menno Tamminga

Tweemaal raak, toch geen punten. Farmatoeleverancier DSM benoemt op één dag twee vrouwen op prominente posities, maar ze halen de feministische topindex niet. Die telt alleen op het niveau van bestuurders en commissarissen. Zo vallen ze er ook buiten als minister Ingrid van Engelshoven (Onderwijs, D66) later dit jaar haar standpunt moet bepalen over de vraag: schiet het nu eindelijk op? Zo niet, moeten er dan wettelijke quota komen, zodat er meer vrouwen in de raden van bestuur en commissarissen komen?

DSM (10 miljard euro omzet, 22.000 werknemers) benoemde vorige week de Brits-Amerikaanse Patricia Malarkey als hoofd innovatie. Zij stapt over van het Zwitserse Syngenta (zaden en pesticiden). De ander is Edith Schippers, de nieuwe president van DSM Nederland. Zij stapt over vanuit de politiek. Ze komen in het echelon onder de raad van bestuur.

Lees ook deze column: Vrouwen naar de top? Succes in 5 stappen

Oud-politici zijn niet vanzelfsprekend een succes in het bedrijfsleven. Bij KLM redde Camiel Eurlings het niet. Jan Kees de Jager is daarentegen op zijn plek als de financiële topman van KPN. Bij DSM is Schippers de opvolger van Atzo Nicolaï, voormalig VVD-minister.

Het helpt als je, zoals De Jager, vóór je politieke loopbaan, ondernemer bent geweest. Politici worden vooral gerekruteerd uit de ambtenarij, lobby-organisaties en gemeenteraden. Dat zien grote ondernemingen niet als de kraamkamer voor vaktechnische of commerciële ervaring. Angst voor de gevolgen van polarisatie en het politieke stempel van een kandidaat voor een prominente functie doen de rest.

Vandaar dat oud-politici toch het meest senang lijken in een functie in het bedrijfsleven die overeenkomsten heeft met het Haagse werk, zoals tegenstrijdige belangen afwegen, overeenstemming zoeken en dan dingen gedaan krijgen.

Dat maakt brancheverenigingen en hun politieke en maatschappelijk lobby zo aantrekkelijk. Bouwend Nederland heeft Maxime Verhagen, metaalkoepel FME Ineke Dezentjé Hamming, de wat kleinere stichting AFNL-NOA voor aannemers in bouw, afbouw en infra heeft Sharon Gesthuizen.

Maar een topfunctie bij een bedrijf in de maatschappelijke branding, zoals Dick Benschop (ex-staatssecretaris, ex-Shell Nederland) bij Schiphol of Roger van Boxtel (ex-minister, ex-Menzis) bij de NS kan juist wel weer passen.

De benoemingen van Malarkey en Schippers bij DSM kwalificeren niet voor de reguliere ‘topvrouwentellingen’. De promotie van Marit van Egmond tot directievoorzitter van Albert Heijn evenmin. Allemaal niet op het niveau van de raad van bestuur.

Andere vrouwen tellen wel mee. Heineken heeft door twee recente benoemingen nu 40 procent vrouwen in de raad van commissarissen. Randstad komt door twee benoemingen vorige week op 33 procent vrouwen in de raad van bestuur.

De Emancipatiemonitor van eind vorig jaar constateert dat de stijgende lijn zich voortzet in het aantal vrouwen in bestuursfuncties bij de 500 grootste bedrijven. Op langere termijn is hun opmars zonder meer spectaculair: van ruim 3 procent in 2007 naar ruim 17 procent in 2017.

Is dat genoeg? Op de stelling ‘Het aandeel vrouwen in topfuncties zou in de komende vijf jaar flink moeten toenemen’ zegt 63 procent van de ondervraagde vrouwen in de Emancipatiemonitor ja. Mannen: 43 procent. Ziedaar: de kloof.

Het zou me niks verbazen als het groeiende aantal vrouwen in de subtop van het bedrijfsleven het ideale argument is voor het kabinet om verplichte quota voor de top weer een paar jaar voor zich uit te schuiven. Het gaat steeds beter, toch?

Klimaatpolitiek moet nú, maar vrouwen…

Menno Tamminga schrijft op deze plaats elke dinsdag over ondernemingsbeleid en economie.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.