Voor één avond is het land verenigd

Super Bowl The Patriots van sterspeler Brady zijn weer American-footballkampioen. „Een zaak van leven of dood als je team meedoet.”

Boven: spelmoment uit de Super Bowl-finale New England Patriots-Los Angeles Rams (13-3) in Atlanta. Midden: Tom Brady, de 41-jarige quarterback van de Patriots die zijn zesde Super Bowl-zege viert – een record. Onder: Napoleon Jinnies, een van de twee mannelijke cheerleaders, een primeur voor de Super Bowl.
Boven: spelmoment uit de Super Bowl-finale New England Patriots-Los Angeles Rams (13-3) in Atlanta. Midden: Tom Brady, de 41-jarige quarterback van de Patriots die zijn zesde Super Bowl-zege viert – een record. Onder: Napoleon Jinnies, een van de twee mannelijke cheerleaders, een primeur voor de Super Bowl. Foto’s AFP, Reuters

‘Aaagh. Deze Super Bowl is precies als de politiek van nu: de teams letten alleen maar op elkaar, ze zijn zo druk met verdedigen en elkaar dwarszitten dat ze hun eigen spel vergeten te spelen.”

Joe Passmore is even Mac’s Place in Charleston, South Carolina, binnen gewandeld. Zijn vrouw wacht thuis met zelfgemaakte koekjes, maar hij bestelt rustig een pilsje – Stella Artois; de reclame-break met Carrie uit Sex and the City en The Dude uit The Big Lebowski heeft in elk geval deze gast op een idee gebracht – en hij kijkt naar het begin van de tweede helft. Het staat 3-0 voor de New England Patriots na één enkele field goal, dat zit Passmore ook niet lekker. „Niemand wil toch voor de favoriet zijn?”

In Mac’s Place, in de historische wijk van de oude slavenstad, lijkt zondagavond vanaf een uur of zes heel Amerika neergestreken om de finale van het footballseizoen te bekijken tussen de Patriots uit Boston en de Los Angeles Rams. Passmore, een gepensioneerde brandweerman, komt oorspronkelijk uit New York, woont al 31 jaar in Florida en is met vakantie in South Carolina. Brad Riedel, een autoverkoper, komt uit Dallas en heeft hier afgesproken met James Felli die in Los Angeles een hiphop-zender runt en met Tony en nog een James uit Atlanta. Er zijn gasten uit Texas, uit Seattle en Pittsburgh. Alleen Steve Romano ‘hoort’ echt in Charleston, dat wil zeggen: in de winter. ’s Zomers woont hij in het staatje Rhode Island, zo’n 1.500 kilometer naar het noorden.

‘De media zijn tegen Trump’

„Vanavond zijn we even één bij deze wedstrijd”, zegt Passmore. ,,Maar morgen is dat weer voorbij. Ik heb het land nog nooit zo verdeeld gekend als nu. Ook niet in de jaren van [de oud-presidenten] Nixon of Reagan.” Passmore is een Republikein („Ik heb alleen voor zijn tweede termijn op Bill Clinton gestemd”) en weet wie de verdeeldheid veroorzaakt. „Neem me niet kwalijk dat ik het zeg: de journalisten. Hé, een T-shirt van Hooters, mag dat wel?” Hij wijst naar een van de barvrouwen die in een laag uitgesneden T-shirt passeert met daarop de naam van een keten die van decolletés zijn handelsmerk heeft gemaakt. „De media zijn oneerlijk, ze zijn altijd tegen Trump.”

In een land van 325 miljoen inwoners verenigt de uitzending van de Super Bowl zo’n 100 miljoen van hen. Zuivere speeltijd is 60 minuten, met reclame en pauze-act reikt de uitzending tot ruim drieënhalf uur. Vooral het voorprogramma is een ode aan Amerika, de zusjes Chloe en Halle, R&B-sterren, zingen ‘America the Beautiful’ en op de meer dan 25 tv-schermen in Mac’s Place verschijnen beelden van Mount Rushmore, de Rocky Mountains, het Vrijheidsbeeld en de Hollywood-letters. Als souldiva Gladys Knight het volkslied zingt, wordt even overgeschakeld naar een Amerikaanse legerbasis in Zuid-Korea waar militairen met de hand op het hart staan te luisteren. In Mac’s Place wordt spontaan voor de soldaten aan de andere kant van de wereld geapplaudisseerd.

„Amerikanen hunkeren naar eenheid”, zegt Brad Riedel als de wedstrijd in volle gang is. „Ze hebben een hekel aan verdeeldheid, maar ze zijn kwetsbaar voor nepnieuws.” Vindt hij dan ook dat de journalisten het hebben gedaan? ,,Nee, de journalisten doen belangrijk werk. Ik heb het over het nepnieuws dat de Russen verspreiden via sociale media. Daar worden mensen heel onzeker van en dan haken ze maar af.”

Hij en zijn vrienden zijn luidruchtig voor de Los Angeles Rams over de schalen met gehaktballetjes in rode saus, de kipvleugeltjes, de nacho’s, de hamburgers met kaas, bacon en gebakken ei. Maar hoewel een meerderheid van de gasten voor de Patriots juicht, leidt rivaliteit niet tot frictie. „Dat is omdat geen van de finalisten uit een stad komt van de mensen hier”, zegt Romano, die rondloopt in een T-shirt met naam en rugnummer 83 van Wes Welker, een Patriots-ster rond 2010. „Football is een zaak van leven of dood als je eigen team meedoet”, zegt Riedel. „Maar anders weegt het niet zo zwaar.”

Knielende Kaepernick

In 2016 kroop de politiek het football-veld op, toen Colin Kaepernick, de succesvolle quarterback van de San Francisco 49’ers, knielde onder het spelen van het volkslied, waar de meeste mensen met de borst vooruit rechtop gaan staan. Hij protesteerde tegen de vele zwarte mannen die waren gedood door politiegeweld. Het leidde tot een storm van verwijten over en weer, en navolging door andere spelers.

Kaepernick heeft sindsdien geen spelerscontract meer (sinds vorig jaar wel een reclamecontract voor Nike) en de footballbond NFL verbood spelers te knielen, maar hief die maatregel weer op. Zondagavond knielde geen enkele speler toen Gladys Knight zong. „Dat was ook weer zoiets van de Russen”, zegt Riedel. „Het waren gewoon mensen die protesteerden tegen de dood van zwarte mannen. De Russen maakten er een soort cultuuroorlog van, en dat het on-Amerikaans zou zijn om te protesteren. Wat is er nou Amerikaanser dan protesteren?”

Riedel en zijn vrienden zien met lede ogen hoe de Patriots steeds meer greep krijgen op de wedstrijd. Quarterback Tom Brady, de 41-jarige die al vijf kampioenschappen behaalde en getrouwd is met fotomodel Gisele Bündchen, gooit een beslissende pass, die een van de aanvallers van de Patriots tot vlak bij de touchdownlijn brengt. Bij de volgende aanval staat het 10-3 en wenken veel gasten in Charleston om de rekening en ze lopen weg met doggy-bags vol eten. „Mooie tietjes”, zegt een van Riedels vrienden, als Bündchen op de tribune opspringt om te juichen. Met als eindstand 13-3 is Brady nu recordhouder met zes kampioenschappen.