Opinie

    • Floor Rusman

De behoefte om gezien te worden

In de zaterdagkrant viel mijn oog op het woord ‘erkenning’. Het kwam uit de mond van de Britse politicoloog Matthew Goodwin, geïnterviewd door Bas Heijne. Volgens Goodwin komt het nationaal populisme voort uit een gevoel van achterstelling: „In de politiek wordt veel te weinig over waardigheid gesproken. En over erkenning.”

Het is ook de analyse die Francis Fukuyama maakt in z’n nieuwe boek Identity: mensen worden niet alleen gedreven door materiële verlangens, maar ook door een zucht naar erkenning. Fukuyama heeft dat trouwens niet zelf bedacht, hij heeft het weer van Hegel, maar die laten we er vandaag even buiten.

Ik moest denken aan het schitterende programma All In The Best Possible Taste van de Britse kunstenaar Grayson Perry, te zien op YouTube. Om de levensstijl van de Britse working class in beeld te brengen reist Perry af naar Sunderland, waar hij mannen filmt die bezig zijn met dure auto’s, kooivechten en tatoeages zetten. Hij vraagt of die bezigheden een vervanging zijn voor de trots die zij vroeger voelden in hun werk in de scheepsbouw en de mijnen – plekken waar hun voorouders ook werkten. Nee, zegt een van de geïnterviewden: die trots is niet te vervangen. Maar de behoefte om gezien te worden blijft bestaan, dus investeren mensen in auto’s en tatoeages.

Die behoefte geldt niet alleen voor de ‘working class’. Er wordt veel onderzoek gedaan naar het belang van erkenning op de werkvloer, sommige artikelen erover zijn erg vermakelijk. Zo las ik dat een Harvard-onderzoeker managers aanraadt om werknemers persoonlijke cadeautjes te geven in plaats van bonussen.

Een beetje too much misschien, maar de gedachte erachter is zinnig. Een tijdje terug ging ik naar een revalidatiecentrum om van RSI-klachten af te komen en daar zat ik in een praatgroep met zes medegedupeerden: mensen met burn-outs en andere psychosomatische klachten. Ten minste één ding hadden ze gemeen: ze voelden zich niet gezien door hun leidinggevende.

Dat het aantal burn-outs toeneemt, zoals vorige week weer bleek, heeft denk ik niet alleen met te hard werken te maken maar ook met het uitblijven van erkenning. Banen die vroeger vanzelfsprekend voor erkenning zorgden verdwijnen, zoals te zien bij Grayson Perry. En wie freelance of flexibel werkt kan zich makkelijk niet gezien voelen of zelfs als vuil behandeld.

De woede hierover kan zich naar binnen richten, zoals bij de mensen in het revalidatiecentrum. Maar naar buiten kan die woede evengoed – en zo zijn we terug bij Matthew Goodwin.

Floor Rusman vervangt deze maandag Lotfi El Hamidi.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.

    • Floor Rusman