Recensie

Zangeres Elizabeth Fraser klinkt absoluut magisch bij Massive Attack

Recensie Massive Attack speelde in een uitverkochte AFAS Live hun beste album ooit, Mezzanine (1998). Zangeres Elizabeth Fraser stal de show met haar eerste publieke optreden in zes jaar.

Massive Attack trad op in een zee van grote LED-schermen in Amsterdam.
Massive Attack trad op in een zee van grote LED-schermen in Amsterdam. Paul Bergen

Opnieuw gaan touren met je beste album brengt risico’s met zich mee. Raak je alle noten nog en komen je fans? Over dat laatste hoeft een wereldband als Massive Attack zich geen zorgen te maken: AFAS Live is 21 jaar na het verschijnen van Mezzanine (1998) gewoon twee avonden uitverkocht.

In twaalf nummers herdefinieerde het trio uit Bristol dat toen nog bestond uit Grant ‘Daddy G’ Marshall’ , Robert ‘3D’ De Naja en Andrew ‘Mushroom’ Vowles de triphop (een mix van onder meer dance, hiphop, reggae en rock).

Lees ook: interview met Massive Attack toen Mezzanine uitkwam

Mezzanine combineert de loomheid van triphop met vlammende gitaarriffs en de donkere mineurzang uit punkrock en wave. Toch begint het duo (Vowles vertrok na het verschijnen van Mezzanine) met een cover van The Velvet Underground, het lieflijke I found a reason (to keep living). Op gigantische fel knipperende LED-schermen zijn beelden te zien van BBC-documentairemaker Adam Curtis.

Datamisbruik en andere uitwassen

Terwijl een 3D-animatie toont hoe die toekomst er dan uit zou moeten zien (kristalheldere wolkenkrabbers aan stromen zwembadblauw water) wordt die utopie al snel versneden met beelden uit de realiteit: Chinese fabrieksarbeiders die Westerse plastic poppen in elkaar zetten, Tony Blair, Britney Spears die haar ‘memory card’ zoekt terwijl ze wordt belaagd door paparazzi. De boodschap is meteen duidelijk: de wereld gaat ten onder aan datamisbruik, politiek machtsspel en andere uitwassen van het kapitalisme.

Sommige van die beelden zagen we al voorbijkomen op Pitch Festival in 2014, toen het trio – daar ook al met reggaelegende Horace Andy als derde man – het hoofdpodium afsloot met schermen vol boodschappen over de Irak-oorlog en de medicijnindustrie. Maar wat gebeurt er intussen onder het scherm?

Buitenaards mooie stem

Je zou het bijna vergeten tot Elizabeth Fraser Black Milk begint. Het is de eerste keer dat de Cocteau Twins-zangeres, die meeschreef aan drie nummers op het album, optreedt sinds 2012. Vanaf de eerste noot hoor je meteen hoe buitenaards mooi haar engelachtige stem nog klinkt.

Helaas heeft de fragiel ogende Andy meer moeite om bij stem te blijven. Soms zingt hij vals en hij klinkt ronduit fragiel in Man Next Door.

Ook 3D zingt matig, Daddy G moet Risingson redden met een veel krachtiger en warmer stemgeluid. Het is daarom slim dat de band hun show aankleedt met veel extra’s zoals de LED-schermen en meerdere covers. Naast het intro van The Velvet Underground spelen ze ook The Cures 10:15 Saturday Night met lekkere strakke staccato gitaarakkoorden en het vrolijke, bijna slapstick-rockhitje Rockwrock dat confronteert met schurende beelden over racisme.

Er is helaas bijna geen interactie met het publiek, tot het intro van ‘Teardrop’ de grote finale aankondigt. Alle muzikanten verzamelen zich op een verhoging, gevangen in bundels van krachtige lichtstralen. Terwijl het intro blijft lopen, gaan alle telefoons in de zaal als vanzelf aan.

Het moment dat Fraser met haar glasheldere stem door de zee van LED-schermen breekt, is magisch. Haar inbreng maakt deze Massive Attack-show zeker de moeite waard, al blijft het concept een beproefd recept.

    • Rolinde Hoorntje