Tienduizenden Venezolanen demonstreren tegen bewind van Maduro

Eerder op zaterdag nog voor de demonstraties verklaarde generaal Francisco Yánez zich als eerste hoge militaire officier loyaal aan Juan Guaidó, de zelfbenoemde interim-president van Venezuela.

Aanhangers van Guaidó dragen zaterdag een grote Venezolaanse vlag door de straten van Caracas.
Aanhangers van Guaidó dragen zaterdag een grote Venezolaanse vlag door de straten van Caracas. Foto Federico Parra/AFP

Tienduizenden Venezolanen zijn zaterdag verspreid over het hele land de straat op gegaan om hun steun te betuigen aan Juan Guaidó, de parlementsvoorzitter die zichzelf heeft uitgeroepen tot interim-president. Anderen demonstreerden juist vóór president Nicolás Maduro en vierden de twintigste verjaardag van de bolivariaanse revolutie in Venezuela.

Maduro vertoonde zich voor het sinds het drone-incident van afgelopen augustus weer in het openbaar. Hij stelde tijdens een toespraak voor zijn aanhangers voor om vervroegde verkiezingen te houden voor het parlement. De stembusgang staat gepland voor 2020, maar Maduro wil deze vervroegen naar dit jaar. Het is de vraag of hij zijn tegenstanders daarmee tevreden zal stellen: het parlement, waar de oppositie de meerderheid heeft, is al een tijd geleden door Maduro buitenspel gezet.

Maduro’s opponenten in binnen- en buitenland roepen juist op tot nieuwe presidentsverkiezingen. Het eerlijke verloop van de vorige stembusgang, vorig jaar mei gewonnen door Maduro, werd alom in twijfel getrokken.

Protestmars

De aanhangers van Guaidó verzamelden zich zaterdag op vijf plekken ten oosten van de hoofdstad Caracas en trokken vervolgens de stad in. Ze scandeerden leuzen over “vrijheid” en droegen borden waarop Maduro stond afgebeeld met een rood kruis voor zijn hoofd. Volgens persbureau AFP ging de protestmars op weg naar de vertegenwoordiging van de EU in Caracas. Guaidó, die de marsroute zelf had voorgesteld, zei dat het de bedoeling was “een bericht te zenden aan de EU”, en “de landen te bedanken die ons heel binnenkort zullen erkennen”.

Anders dan onder meer de VS en enkele buurlanden van Venezuela, hebben de EU-landen Guaidó nog niet officieel erkend als staatshoofd. Ze geven Maduro eerst tijd nieuwe presidentsverkiezingen aan te kondigen. Als hij dat zondag nog niet gedaan heeft, erkennen ze Guaidó alsnog.

Guaidó maakte ook bekend dat er snel humanitaire hulp binnen zal komen in het door voedsel- en medicijnentekorten geplaagde Venezuela. De hulpgoederen zullen volgens de interim-president het land in stromen via de Colombiaanse grensstad Cúcuta. Ook in Brazilië en “op een Caribisch eiland” worden hulpposten ingericht, zei Guaidó. Maduro heeft nooit humanitaire hulp toegelaten.

NRC-correspondent Nina Jurna is in Caracas en filmde daar de demonstranten:

Generaal loopt over

Eerder op zaterdag erkende een hooggeplaatste Venezolaanse militair Guaidó als interim-president. Deze Francisco Yánez is daarmee de eerste hoge officier die openlijk afstand neemt van Maduro als legitieme leider van het land. Hij vroeg andere militairen in een filmpje dat rondgaat op internet hetzelfde te doen. Ook roept hij de bevolking op tot vreedzaam protest.

De militair noemt Maduro een “dictator” en zegt dat hij de steun van “90 procent van de militairen” al is verloren. Maduro zou de beschikking over twee vliegtuigen hebben om het land te kunnen verlaten. Hij roept militairen op niet op de betogers te schieten als zij de straat op gaan. “De overgang naar democratie is nabij”, aldus Yánez.

Yánez is volgens de site van de Venezolaanse luchtmacht een tweesterrengeneraal bij de luchtmacht, vergelijkbaar met een generaal-majoor in Nederland. Op de pagina is te lezen dat hij in die rol verantwoordelijk is voor strategische planning. Venezuela kent nog twee rangen die hoger zijn.

Guaidó riep zichzelf op 23 januari uit tot interim-president van Venezuela. Hij krijgt in Venezuela veel steun, maar tot nu toe is het hem nog niet gelukt om de invloedrijke krijgsmacht achter zich te krijgen.