Opinie

In zijn eentje kan Trump niet winnen van Xi Jinping

De machtsstrijd tussen China en de VS was gesprek van de dag in Davos, hoorde Michel Kerres. Op den duur kunnen de VS China er niet onder houden.

Michel Kerres

Ze heet Meng Wanzhou. Ze is financieel directeur in het techbedrijf dat opgericht is door haar vader. Dezer dagen werd ze in Vancouver gesignaleerd met een kleurrijke sjaal. En een enkelband.

Op verzoek van de VS is Meng in december in Canada aangehouden. Het is best mogelijk dat de Chinese topvrouw straks in een Amerikaanse gevangenis zit. In China is Meng uitgegroeid tot cause célèbre. Als het nog even zo doorgaat is de directeur van Huawei een martelaar in de Amerikaans-Chinese confrontatie.

De VS en China hebben nu twee conflicten. Er loopt al maanden een handelsgeschil en terwijl de onderhandelingen daarover in volle gang zijn, escaleert in rap tempo een conflict rond Huawei. Maandag klaagden de VS het bedrijf en Meng aan voor bedrijfsspionage en overtreding van het handelsembargo tegen Iran.

De afgelopen maanden is steeds vaker sprake van een mogelijke Koude Oorlog tussen China en de VS. Als u zich afvroeg hoe die eruit zou kunnen zien: nou, ongeveer zo dus.

De VS hebben China aangewezen als concurrerende grootmacht en het is niet uitgesloten dat de Amerikaanse samenleving tegen China gemobiliseerd zal worden. Volgens Ivo Daalder, voormalig NAVO-ambassadeur van de VS, heeft het Pentagon in elk geval nog maar drie prioriteiten: China, China en China.

De economische en technologische opmars van het communistische land is adembenemend en de VS willen voorkomen dat ze op enigerlei wijze afhankelijk van Beijing worden. Dat is begrijpelijk, maar wat zouden de VS op lange termijn met een confrontatiekoers kunnen bereiken? Is China echt in te tomen?

De krachtmeting is voor de hele wereld van belang, maar is extra spannend als je in de buurt van China woont. Het Lowy Institute in Sydney heeft de machtsverhoudingen in de regio in een model gevangen: 25 landen werden beoordeeld aan de hand van 120 criteria. Wie heeft het voor het zeggen en waarom? In het model is rekening gehouden met hardpower (defensie-uitgaven) en softpower (culturele invloed).

Het goede nieuws voor Trump: de VS liggen op kop. Het slechte nieuws: China komt heel snel dichterbij en de afstand is akelig klein geworden.

Het model is het werk van onder anderen Hervé Lemahieu. In Davos oogstte hij applaus met de snel bewegende grafieken over de macht in Azië. Wat gebeurt er als je een nieuwe Koude Oorlog in zijn model stopt?

Als de grootmachten elkaar economisch alleen nog maar bestrijden, internationaal overleg op niets uitdraait (zoals de G7 en APEC afgelopen jaar), de WTO vastloopt en Amerikaanse techbedrijven zich uit de Chinese productieketen terugtrekken, wordt de Chinese opmars afgeremd, maar niet gestopt. China is veel minder afhankelijk van internationale handel dan veel mensen denken, zei Lemahieu.

China is er ook niet onder te krijgen door de westerse markt voor Chinese technologie te sluiten. Ook dat zou een obstakel zijn, niet fataal. De westerse markten zijn volgens Lemahieu te verwaarlozen wat betreft de opmars van de Chinese tech-industrie.

De VS hebben hun voorsprong in de Asia Power Index 2018 te danken aan militaire superioriteit én een netwerk van strategische bondgenootschappen. Economisch gezien is de Chinese opmars niet te stoppen en ook het netwerk van handelsrelaties in de regio is niet te evenaren. Als de VS China vóór willen blijven, moeten zij dus bondgenootschappen koesteren. Maar ja, wie zegt dat tegen Trump?

Redacteur geopolitiek Michel Kerres en Oost-Europa-deskundige Hubert Smeets schrijven hier afwisselend over de kantelende wereldorde.