Het goede nieuws: Trump en Xi praten

Handelsconflict VS-China Het hete hangijzer ‘Huawei’ bespraken de VS en China niet. Ook is er geen concrete concessie gedaan. Wel blijven de partijen praten.

Later deze maand spreken de Amerikaanse president Donald Trump en zijn Chinese collega Xi Jinping elkaar weer.
Later deze maand spreken de Amerikaanse president Donald Trump en zijn Chinese collega Xi Jinping elkaar weer. Foto Nicolas Asfouri/AFP

China en de VS hebben donderdag besprekingen afgesloten die volgens de Amerikaanse president Donald Trump kunnen leiden tot „de grootste deal ooit gesloten”. Dan doelt hij op een overeenkomst die niet alleen een einde moet maken aan de huidige handelsoorlog tussen beide landen, hij streeft ook naar een brede overeenkomst die de handel tussen de VS en China in de toekomst regelt. „Ik denk dat de uiteindelijke deal, als die er komt, waarschijnlijk gesloten zal worden tussen mij en president Xi”, voegde hij daaraan toe.

De deze week in Washington gehouden besprekingen vonden plaats tussen een Chinese delegatie, onder leiding van China’s vicepremier Liu He, en de Amerikaanse minister van Financiën, Steven Mnuchin, en handelsgezant Robert Lighthizer. Ze waren vooral bedoeld om escalatie van de handelsoorlog te voorkomen. Als er voor maart geen overeenstemming komt over het conflict, dreigen de VS de invoerheffingen voor op 200 miljard dollar aan Chinese goederen te verhogen van 10 naar 25 procent.

Heel veel sojabonen

Liu He had, net als de afgezant van de Noord-Koreaanse leider Kim eerder, ook een persoonlijke brief van de hoogste leider van zijn land bij zich. Het was een inhoudsloze brief met vooral veel vleiende woorden voor Trump als mens en als leider. „Het is aan ons om samen te werken en om dingen te bereiken die waardevol zijn voor de volkeren van onze twee landen en van de hele wereld”, zo stond er onder meer.

China lijkt zo de kans te willen vergroten dat het handelsconflict tot een goed einde komt zonder dat het land al te veel echt harde toezeggingen hoeft te doen. Daarbij past ook het Chinese aanbod om vijf miljoen ton sojabonen extra uit de VS te importeren. „Dat gaat onze boeren heel blij maken”, zei Trump daarop. „Dat zijn heel veel sojabonen.”

Het aanbod verraste Trump en zijn onderhandelaars. Het zijn precies die grote en uiteindelijk vrij loze gebaren waarvoor Trump gevoelig kan blijken. Want al importeert China een miljard sojabonen per dag uit de VS, het brengt de oplossing van het conflict geen stap dichterbij. Dat draait in de kern namelijk om een andere zaak: de VS willen dat Amerikaanse bedrijven op gelijke voet met Chinese bedrijven kunnen concurreren, zowel in China als daarbuiten.

Dat vraagt volgens de VS om afschaffing van gedwongen technologieoverdracht en een betere bescherming van intellectuele eigendom. Maar de VS willen vooral dat de Chinese overheidsbemoeienis met de economie structureel wordt teruggebracht. De staat moet (staats)bedrijven niet langer voortrekken en ophouden subsidies te verstrekken aan bijvoorbeeld Chinese hightechbedrijven. Op dat punt wil China juist niet toegeven, want zoiets zou de Chinese plannen doorkruisen om van het land zo snel mogelijk een wereldwijd dominante speler te maken op het gebied van hoogwaardige technologie.

Huawei niet besproken

Typerend voor de jongste onderhandelingsronde is dat het Amerikaans-Chinese conflict rondom de Chinese telecomgigant Huawei niet aan de orde is geweest. Terwijl het juist bij dit dossier gaat om de kern van alle conflicten tussen de beide landen. Huawei wordt beschuldigd van het stelen van Amerikaanse technologie, een van de belangrijke zaken waarvan de VS ook China als land verdenken. De VS zien Huawei daarnaast als een nep-privébedrijf dat in feite leeft van staatssubsidies en dat dan ook precies moet doen – en doet – wat de staat wil.

Lighthizer kon na afloop van de besprekingen geen enkel punt noemen waarop China specifieke concessies had gedaan. Het was al een hele prestatie dat de besprekingen niet waren ontspoord, zei hij. Hij benadrukte dat er ook afspraken moeten komen over hoe de naleving van een eventuele overeenkomst met China kan worden gecontroleerd. Dat vereist een veel grotere openheid van China dan waartoe het bereid en in staat is.

Aan de kant van de VS ontbreken eveneens concrete signalen dat het land bereid is tot compromissen: de importtarieven blijven niet alleen gehandhaafd, er zijn ook geen toezeggingen om de voorgenomen verhoging ervan tijdelijk of voorgoed af te blazen.

Zo ontrolt zich een scenario waarin Trump eind deze maand wel een topontmoeting heeft met Xi, maar de onderliggende conflicten nog helemaal niet opgelost zijn.

    • Garrie van Pinxteren