René van der Waard (67) was schilder, had zijn eigen bedrijfje en is twee jaar geleden met pensioen gegaan. In 2012 is hij gescheiden van zijn vrouw. Sinds anderhalf jaar voelt hij zich (emotioneel) eenzaam.

Foto Kees van de Veen

‘Dat mis ik nu. Een maatje, een hand, goedemorgen zeggen’

Eenzaamheid René van der Waard (67) voelt zich eenzaam sinds de scheiding van zijn tweede vrouw. In dezelfde periode moest hij ook stoppen met zijn bedrijf.

‘Ik ben een Hagenees, dus de deur staat altijd open.” René van der Waard (67) heeft een grijs ringbaardje en draagt een subtiele bril. Zeventien jaar geleden verhuisde hij naar een rustige wijk in Dronten. „Kom binnen”, zegt hij vrolijk. In zijn woonkamer staat dancemuziek op. Er staan tientallen klokken, in allerlei soorten en maten. „Ik ben een klokkofiel”, zegt hij, en lacht hardop. „Je moet wat, hè.”

„Anderhalf jaar geleden kwam de eenzaamheid als een mokerslag binnen. Ik was net met pensioen en stond op een zondagochtend bij het raam. Het was vies weer en opeens brak het zweet me uit. Het was iets wat ik nog nooit had gevoeld. Angstig en alleen op de wereld, zo voelt het. Dan denk je: wat moet ik gaan doen? Ik kan met niemand praten.”

Hij schenkt koffie in en gaat zitten op de grote leren bank, waar hij ’s avonds vaak met een bord op schoot televisie kijkt. „Mensen moeten erover durven praten. Eerlijk zijn, dat helpt.” Hij zet zijn koffie op de houten salontafel en begint te vertellen.

Bekijk ook de video waarin zes mensen vertellen wat eenzaamheid met je doet: Zo voelt het om eenzaam te zijn

Dan val je in een gat

„Jarenlang had ik een eigen schildersbedrijf. Ik genoot van het schilderen, de klanten en een muziekje op de achtergrond. Het ging goed tot de crisis begon. Er was steeds minder werk. In 2014 moest ik mijn zaak opdoeken en het potje dat ik voor mijn pensioen had opgebouwd, was leeg. Dat deed pijn. In die periode gingen mijn tweede vrouw en ik scheiden. Je vrouw vertrekt en het bedrijf waar je al je passie in stopt, valt weg. Dan val je in een gat.”

Soms denk ik: misschien kom ik wel iemand tegen bij de supermarkt.

„Voor mijn pensioen zag ik het helemaal voor me. We gaan reizen maken en lopen later samen met de rollator naar de supermarkt. Dat mis ik nu. Een maatje, een warme hand, iemand om de dag mee door te nemen. Elke avond stap ik in een koud bed. Je kunt niet tegen iemand aankruipen, samen ontbijten, goedemorgen tegen iemand zeggen. Dat heb je niet. Als je werkroutine dan ook wegvalt, is het extra confronterend. Je bent je ritme kwijt en hoeft opeens niets meer. Als ik niets om handen heb, komt het eenzame gevoel.”

Foto Kees van de Veen
Foto Kees van de Veen
Foto’s Kees van de Veen

Ik heb genoeg te doen, maar…

„Een sociaal leven heb ik wel. Ik heb vrienden en een buurman waar ik mee praat, maar ik mis echt die relatie. Ik zit op datingapps als Tinder. Die gesprekken leveren vaak weinig op. Dan zeg ik: laten we afspreken, dat is beter dan wekenlang typen. Maar het werkt gewoon niet. Soms denk ik: misschien kom ik wel iemand tegen bij de supermarkt.

„Stilzitten kan ik niet. Mijn dagen vul ik met allerlei activiteiten waar ik echt naartoe leef. Bijvoorbeeld dat ik morgen naar de kringloopwinkel ga. Elke avond maak ik een plan voor de volgende dag. Ik ga fietsen als het lekker weer is, luister veel naar darkwave-muziek en ga vaak de deur uit. Via Vraagelkaar, een website waar mensen hulpvragen kunnen stellen, help ik anderen met klusjes. Zo ga ik elke week langs bij een oudere vrouw en help ik een slechtziende moeder door haar kinderen naar school te brengen. Ik heb genoeg te doen en kan de hele week volplannen, maar ’s avonds zit ik weer alleen thuis.

Laatst zei ik tegen een kennis: ik ben eenzaam. Toen kreeg ik als reactie: o, dat heb ik nou nooit.

„Het avondeten is het zwaarst. Vroeger deed ik dat altijd met mijn vrouw, dan namen we samen de dag door. Dat mis je gewoon. Ik ben een romanticus en hou van een goed glas wijn. Als ik alleen ben drink ik niets, het smaakt gewoon niet. Heel raar. Nu zit ik ’s avonds vaak met een kant-en-klaarmaaltijd op de bank voor de televisie. Daar vind ik niets gezelligs aan.

Niet zielig, wel alleen

„Soms is het wel lekker om alleen te zijn. Ik kan doen wat ik wil. ’s Avonds ga ik bijvoorbeeld een uurtje gamen. Ik speel Call of Duty, een schietspel, maar ik ben niet zo goed. Je speelt in teams, met mensen van over de hele wereld. Die jongens van twaalf zijn veel sneller dan ik, qua reactievermogen. Dan kom ik het hoekje om en zijn ze een honderdste seconde sneller. Dan is het ik tegen de rest van de wereld.

„Sinds kort praat ik over mijn eenzaamheid. Eerst schaamde ik me ervoor. Vaak helpt het, maar soms voel ik mij niet serieus genomen. Laatst zei ik tegen een kennis: ik ben eenzaam. Toen kreeg ik als reactie: o, dat heb ik nou nooit. Ik werd daarmee in een hokje van een zielige eenzame man gestopt. Ik ben niet zielig, ik ben gewoon alleen.”

Lees ook het interview met de Syrische Lina Keilani (37): ‘Ik mis mijn moeder. Met haar praten. Haar nabijheid. Alles’