Brandenburg: verplicht evenveel vrouwen als mannen op de kieslijst

Door partijen te verplichten evenveel vrouwen als mannen op de kieslijst te zetten, wil Brandenburg de genderbalans in het deelstaatparlement beïnvloeden.

Foto Philip Guelland / EPA

In de Duitse deelstaat Brandenburg zijn politieke partijen vanaf volgend jaar wettelijk verplicht om evenveel vrouwen als mannen te plaatsen op de kieslijsten voor deelstaatverkiezingen. Zo moeten er meer vrouwelijke
volksvertegenwoordigers komen.

Het deelstaatparlement in de hoofdstad Potsdam besloot donderdag tot de verplichting, die zwaar omstreden is. In geen enkele andere deelstaat bestaat zo’n verplichting tot ‘pariteit’, zoals het wordt genoemd.

De twee regeringspartijen SPD en Die Linke stemden voor, evenals de Groenen, die het initiatief hadden genomen. De CDU en de AfD stemden tegen. Zij vinden dat de maatregel in strijd is met de grondwet, omdat de vrijheid van partijen om hun lijsten naar eigen inzicht op te stellen er te veel door wordt beperkt.

Van de 88 parlementariërs in Potsdam zijn er 35 vrouw. „We doen iets ongehoords”, zei SPD-parlementariër Klara Geywitz. „We willen dat het aandeel vrouwen in het parlement overeenkomt met hun aandeel van de bevolking.”

‘Terugkeer standenstelsel’

Maar critici vinden juist dat een volksvertegenwoordiging niet een automatische afspiegeling moet zijn van de omvang van bepaalde bevolkingsgroepen. De Frankfurter Allgemeine Zeitung waarschuwt voor de terugkeer van een soort standenstelsen, waarin niet alleen mannen en vrouwen, maar ook andere groepen vastgestelde quota toegewezen krijgen – mensen die man noch vrouw zijn, mensen met een migratie-achtergrond, gepensioneerden enzovoorts. „Waar komt het idee vandaan dat het tegennatuurlijk is dat ook een man kan strijden voor de belangen van vrouwen, en andersom een vrouw voor die van mannen?” Parlementariërs, aldus de krant, moeten de belangen van het hele volk vertegenwoordigen.

De nieuwe regel, die nog niet geldt bij de deelstaatverkiezingen van komend najaar, is nog geen garantie dat de zetels in het deelstaatparlement ook gelijk over mannen en vrouwen verdeeld zullen worden. In Duitsland heeft de kiezer twee stemmen: één op een partij, waarvoor nu voortaan om-en-om mannen en vrouwen op de lijst komen te staan, maar ook één op een zogeheten Direktkandidat – iemand uit het eigen kiesdistrict. Voor deze kandidaten, die zich per definitie zélf kandidaat stellen, geldt de nieuwe regel niet.

    • Juurd Eijsvoogel