Recensie

Zo traag mogelijk wandelen door hectisch New York

Beeldende kunst De snelheid van New York inspireerde topmodel Saskia de Brauw en modefotograaf Vincent van de Wijngaard tot een film over een wandeling door Manhattan. „Ik vertraagde om de stad beter op me in te laten werken.”

Saskia de Brauw & Vincent van de Wijngaard, Bowery and Grand Street, 2018
Saskia de Brauw & Vincent van de Wijngaard, Bowery and Grand Street, 2018

Na omzwervingen langs galeries in Londen, Parijs en New York is het project van het Nederlandse topmodel Saskia de Brauw en fotograaf Vincent van de Wijngaard eindelijk in Amsterdam aangeland. De video Ghosts Don’t Walk in Straight Lines laat zien hoe De Brauw te voet heel Manhattan doorkruist: van het noordelijkste puntje (225th Street in The Bronx) naar Battery Park in het uiterste zuiden.

De Brauw en Van de Wijngaard zijn allebei opgeleid als autonoom kunstenaar, maar werken daarnaast ook in de hoogste regionen van de internationale modewereld. Als fotograaf en model hebben ze cv’s opgebouwd vol campagnes voor grote modehuizen en covers van internationale tijdschriften. Zo leerden ze elkaar ook kennen: ruim tien jaar geleden fotografeerde Van de Wijngaard De Brauw in Marseille voor het toen nog niet gesneuvelde NS-tijdschrift Rails. Inmiddels hebben ze een dochter van bijna drie.

Langzaam wandelen

Het idee voor Ghosts Don’t Walk in Straight Lines ontstond zo’n vijf jaar geleden. „Ik was in die tijd veel in New York voor mijn werk als model”, zegt De Brauw. „Geen prettige plek, vond ik toen. De snelheid, de grootte: alles was extreem en overweldigend.” Om meer grip op de stad te krijgen, begon ze langzame wandelingen te maken. „Ik vertraagde om de stad beter op me in te laten werken.” Ze besloot die wandelingen vast te leggen, samen met Van de Wijngaard. „Als we door de stad lopen dan vallen ons dezelfde dingen op, we kijken met dezelfde blik.” Het leverde een film, een boek en een tentoonstelling op.

Die film is een document van de performance die het duo in mei 2015 in één dag uitvoerde. Twintig uur lang liep De Brauw langs de noord-zuidas van Manhattan. „Je kunt die route ook in zes uur lopen. Maar ik wilde deze hectische stad waar iedereen op hoog tempo loopt juist zo traag mogelijk beleven. Het was een haast meditatieve ervaring.”

In de twee jaar die aan die performance voorafging reisden ze vanuit hun woonplaats Parijs op en neer naar New York om de route uit te stippelen, geluiden op te nemen en te fotograferen. De Brauw interviewde voorbijgangers en noteerde flarden van gesprekken die ze afluisterde. „Dat is een rode draad in al mijn werk: hoe kruisen levens elkaar? En hoe kun je dat vastleggen?” Veel researchmateriaal belandde uiteindelijk in het boek.

Saskia de Brauw & Vincent van de Wijngaard, West 178th Street Washington Bus Terminal, 2018

Jurk van textielrestanten

Gaandeweg betrok het duo steeds meer mensen bij hun project. Zo ontwierp de bevriende modeontwerper Haider Ackermann de kleding die De Brauw in de film draagt. Een jas en een jurk gemaakt van een patchwork van textielrestanten. „Een verwijzing naar de plattegrond van New York”, zegt Van de Wijngaard. De ontwerper opent 31 januari de tentoonstelling in Foam. De Amerikaanse muzikant Jim Beard componeerde muziek bij de film. Ontwerper Matt Watkins, verantwoordelijk voor Van de Wijngaards favoriete boek — Places Strange and Quiet van Wim Wenders — maakte het boek.

Van de Wijngaard kwam zijn leven lang al graag in New York, maar tijdens het maken van Ghosts Don’t Walk in Straight Lines ging ook de eerst aarzelende De Brauw overstag. Zozeer zelfs dat ze twee jaar geleden van Parijs naar New York besloten te verhuizen. „New York heeft een ongepolijstheid die we heel inspirerend vinden”, zegt Van de Wijngaard. „Je komt er overal rare, onverwachte dingen tegen op straat, die de stadsdeeldienst in Amsterdam al lang rechtgeplamuurd zou hebben. Ik heb iets tegen die Nederlandse organisatiedrang.”

Bovendien is er nergens ter wereld zoveel werk te vinden voor een fotograaf en een model. De Brauw: „Toen ik op mijn 28ste begon als model verzette ik me heel hard tegen de mode. Ik kwam van de Rietveld Academie en daar is commercie een heel vies woord. Inmiddels weet ik dat er enorm getalenteerde mensen in de modewereld werken die fantastische dingen maken en voel ik vooral dankbaarheid. Dankzij de mode kunnen we in New York leven en dit project maken.”

Ghosts Don’t Walk in Straight Lines is van 1/2 t/m 10/2 te zien in Foam in Amsterdam. Inl: foam.org
    • Nathalie Wouters