Opinie

    • Mirjam de Winter

Schiekadeblok

Het rapport van de Rotterdamse Rekenkamer over het Schiekadeblok heeft afgelopen week in het Rotterdamse stadhuis nogal wat stof doen opwaaien. De gemeente zou volgens de Rekenkamer in 2009 een „onverantwoord besluit” hebben genomen over een erfpachtconstructie met projectontwikkelaar LSI, waardoor Rotterdam voor minstens 20 miljoen euro het schip in ging. Om de projectontwikkelaar in crisistijd een handje te helpen bij het realiseren van de bouw van een aantal hoge kantoren en woonflats tussen CS en Hofplein, kocht de gemeente van LSI voor 52 miljoen de grond onder het zogeheten Schiekadeblok, om die vervolgens via erfpacht weer uit te geven aan de ontwikkelaar.

Maar het het project kwam nooit van de grond en er moest een schikking worden getroffen met het noodlijdende LSI, met uiteindelijk een miljoenenverlies voor de gemeente als gevolg. Volgens de Rekenkamer had deze megastrop voorkomen kunnen worden als twee topambtenaren van het ontwikkelingsbedrijf indertijd eerlijk waren geweest over de financiële valkuilen van de constructie en waarschuwingen van specialisten serieus hadden genomen.

Het rapport (met de toepasselijke titel: Voor het blok gezet) ligt niet alleen gevoelig vanwege de geleden schade (die kan oplopen tot 40 miljoen euro), maar ook door de huidige positie van de twee sleutelfiguren: voormalig topambtenaren Adriaan Visser en Carl Berg. De eerste is tegenwoordig wethouder financiën en grote projecten, de ander is de huidige financieel directeur van Stadion Feijenoord. Samen spelen ze nu een belangrijke rol in een ander gevoelig dossier, de bouw van Feyenoord City. Ook bij dit project wil de gemeente (voor 60 miljoen euro) eenzelfde erfpachtconstructie toepassen als toen met LSI. Het rapport over het Schiekadeblok is daarom koren op de molen van de tegenstanders van Feyenoord City, die hopen dat de gemeente zich alsnog terugtrekt uit het project.

Ook de oppositie in de gemeenteraad ruikt bloed. Visser kan door de raad als wethouder niet ter verantwoording worden geroepen voor zijn handelswijze als voormalig topambtenaar, maar het maakt hem – en het college – wel kwetsbaar. Er komt een raadsdebat en er gaan zelfs al stemmen op voor een raadsenquête.

Het college en de coalitiepartijen hebben op hun beurt de aanval geopend op de Rekenkamer, de boodschapper van het slechte nieuws. De stellige conclusies zouden niet goed zijn onderbouwd en er wordt openlijk getwijfeld aan de werkwijze van de Rekenkamer, die volgens de criticasters wel vaker de plank misslaat.

Maar of de wethouder, college en raad in Schiekadeblok-gate nu wel of niet voldoende zijn geïnformeerd, duidelijk is in ieder geval dat Visser en Berg hebben misgegokt. Dat heeft de stad miljoenen euro’s gekost, maar tegelijkertijd ook wel wat opgeleverd. Was alles gelopen zoals de heren hadden gehoopt, dan was dit deel van de stad nooit geworden wat het nu is. Geen Biergarten, geen Dakakker, Luchtsingel, BAR, Annabel of Schieblock. En ook geen juichende verhalen in (internationale) reisgidsen over dit rauwe, spannende stukje pop-up-Rotterdam. Het was dankzij de crisis en de handelswijze van die misschien wat al te roekeloze ambtenaren, dat een stel jonge, creatieve geesten de kans kreeg om in en rond dat leegstaande wederopbouwcomplex een uniek stadsdeel te creëren. Maar dat is, voor die 40 miljoen, dan ook het enige positieve wat er over te melden valt.

Mirjam de Winter (@mirjamdewinter) is freelance journalist en stadsgids in Rotterdam.

    • Mirjam de Winter