De Rotterdamse haven is verantwoordelijk voor 90 procent van de CO2-uitstoot van de stad.

Foto Getty Images

‘Leefbaar zal ik wellicht nooit overtuigen’

Wethouder Arno Bonte (energietransitie) moet de raad mee krijgen voor zijn klimaatakkoord: een actieplan tot 2050 voor zo’n 50 miljard euro.

Hij noemt zichzelf een „dropout” die nooit een middelbareschoolopleiding afmaakte. Hij was dertien jaar lang raadslid voor GroenLinks. Als wethouder is Arno Bonte nu verantwoordelijk voor hét speerpunt van dit college: de groene energietransitie.

In april begint hij met de onderhandelingen voor het Rotterdamse Klimaatakkoord. Het pact met bedrijven en andere organisaties moet dit jaar een primeur op gemeentelijk niveau gaan worden.

Deze donderdag presenteerde Bonte al het onderliggende Raadsakkoord Energietransitie waar de raad in februari over moet stemmen. Het is geen doorwrocht stuk, maar bestaat uit tien pagina’s met vooral groene vergezichten: veel plaatjes, weinig tekst. Tien algemene principes vormen de kern, zoals „we zetten in op een schone, veilige en betrouwbare energievoorziening”, „een eerlijk speelveld: de vervuiler betaalt” en „we zorgen voor maximale betrokkenheid” van inwoners.

Is dit alles?

„Nee, dit is pas het begin. Hopelijk ligt er eind februari een gezamenlijke doelstelling voor de korte, middellange en lange termijn. In vier jaar willen we de stijgende CO2-uitstoot ombuigen naar een dalende trend. In 2030 moet Rotterdam 50 procent minder CO2 uitstoten en in 2050 moet de stad volledig klimaatneutraal zijn.”

Lees ook: Klimaatneutraal Rotterdam in 2050? Dat kost 11 miljard euro

Maar in dit raadsakkoord staat geen enkele concrete actie. Het is bedoeld om draagvlak te creëren voor de onderhandelingen met bedrijven?

„Die vergezichten zijn ook belangrijk, dan weet je waar je met elkaar naar toe gaat. Het is eigenlijk een mandaat dat de raad mij en mijn collega’s geeft om die gesprekken aan te gaan en een strategie te volgen.”

In november heeft het college haar eigen klimaatambities al gepresenteerd. De grootste wijziging is dat het voorkomen van ‘energie-armoede’ nu op één staat. Een handreiking aan de linkse oppositie?

„Niet alleen links. Leefbaar Rotterdam is hier ook kritisch over, net als de SP en Denk. Allemaal vinden we dat energie betaalbaar moet blijven als je wijken van het gas af gaat halen.”

Leefbaar en de PVV gaan dit akkoord niet snel steunen. Die spreken van „doorgeslagen klimaatgekte” en „linkse groene hobby’s”.

„Die zal ik er nooit, wellicht nooit, van overtuigen dat er klimaatverandering plaatsvindt. Maar in 2030 gaat in Groningen de gaskraan dicht en de komende jaren zullen de gasprijzen al flink oplopen. Dat lijkt me ook een sterk argument voor hen.”

Wat als Leefbaar nou in het volgende college komt? Als ze niet tekenen, zijn ze niet gebonden aan dit raadsakkoord. Wordt het dan gewoon weer geschrapt?

„We proberen juist afspraken voor de lange termijn te maken. Schone lucht is iets waar alle Rotterdammers wat aan hebben. Ook dat is in het belang van de gezondheid van hun kiezers.”

Ruim een half miljoen Nederlanders heeft moeite de energierekening te betalen. Daar zitten veel Rotterdammers tussen. Wat gaat u voor hen doen?

„Vijf wijken gaan we al loskoppelen van het gas en koppelen aan restwarmte uit de havenindustrie. Er komen goedkope leningen voor de verduurzaming van woningen uit een revolverend energietransitiefonds. En we zijn als Rotterdam plattedakenhoofdstad van Nederland. De helft van de daken is plat, maar slechts 6 procent wordt gebruikt voor zonnepanelen. We willen afspraken met woningcorporaties maken voor meer zonnepanelen.”

Welke hobbels zijn er?

„Nou, wat nog wel een hobbel is, en waar we het Rijk bij nodig hebben, is de regelgeving rond het gasvrij maken van wijken. De bevoegdheid om zelf te plannen wélke wijk en wánneer, hebben we nu nog niet. Daar moeten we nog met de minister over praten, én over de rijksbijdrage.”

Heeft de haven wel zin in de transitie? Topman Allard Castelein van het Havenbedrijf noemde het onlangs „ongepast, ongewenst en onhaalbaar” als de gemeente strengere klimaateisen dan het Rijk zou stellen.

„Ja, maar het is een misverstand dat wij strengere eisen gaan stellen. Onze doelstelling van 50 procent CO2-reductie in 2030 is ook de nationale doelstelling en die van het Akkoord van Parijs. Onze doelen liggen niet hoger, ons tempo wel. Hoe langer je wacht, hoe duurder de investeringen straks zijn. Tot 2050 zullen Rotterdam en het bedrijfsleven samen al 50 miljard euro kwijt zijn aan de energietransitie.”

Wie gaat dat betalen? Het college trekt in vier jaar 150 miljoen euro uit. Veel geld, maar in dat tempo zit je in 2050 pas op 1,2 miljard.

„Deels het Rijk, deels het bedrijfsleven en woningcorporaties. Wat levert dat de haven dan straks op? Een economie van de toekomst, gebaseerd op schone energie, waterstofproductie, hergebruik van grondstoffen. Als je voorop loopt als duurzaamste haven ter wereld, heb je die 50 miljard straks zó terugverdiend.”

    • Eppo König