Het schiet niet op met de internationale treinen

Infrastructuur De snellere trein tussen Groningen en Bremen komt er. Maar verder is het behelpen met het treinen naar het buitenland.

De ICE van Deutsche Bahn rijdt ook op Amsterdam. De gewenste snellere verbinding met Berlijn blijft voorlopig uit.
De ICE van Deutsche Bahn rijdt ook op Amsterdam. De gewenste snellere verbinding met Berlijn blijft voorlopig uit. Foto Sven Hoppe/DPA

De intercity van Amsterdam naar Berlijn is voorlopig geen concurrerend alternatief voor het vliegtuig. Een lobby van NS-topman Roger van Boxtel in Duitsland, afgelopen najaar, om de reistijd per trein naar Berlijn aanzienlijk in te korten, leidt voorlopig niet tot resultaat.

NS en het Duitse spoorbedrijf DB spraken in oktober af dat de huidige reistijd van 6 uur en 22 minuten daalt naar 5 uur in 2021. In 2025 zou de reis nog maar 4 uur duren en zou de trein kunnen concurreren met het vliegtuig.

Op kortere afstanden zou niet het vliegtuig maar de trein de eerste keus moeten zijn, schreven de topmannen van NS én KLM vorig jaar in een opiniestuk in NRC: Geef het spoor vleugels

Maar in 2021 is hooguit een kwartier tijdwinst mogelijk, schrijft staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur en Waterstaat, D66) donderdag aan de Tweede Kamer. In 2025 is 40 tot 60 minuten tijdwinst mogelijk. Maar substantiële vermindering van de reistijd, tot 4 uur, zit er voorlopig niet in. Dat vergt volgens haar een investering van 500 miljoen tot 7 miljard euro.

Van Veldhoven rept in haar brief over internationaal treinverkeer van de „positieve wind die is gaan waaien”. Maar het is voor Nederland in de praktijk lastig grensoverschrijdend treinverkeer te verbeteren, zo blijkt. Zo zal het voorlopig niet lukken om een trein tussen de drie universiteitssteden Aken, Maastricht en Luik te laten rijden. In 2015 werd die ‘drielandentrein’ gepresenteerd als pronkstuk van internationale samenwerking. Maar vooralsnog rijdt die trein vanaf Aken niet verder dan Maastricht. Van Veldhoven verwacht ook niet snel overeenstemming met België over doortrekken naar Luik.

Storingsgevoelig

Goed nieuws is er wel over de Wunderline, de snelle spoorverbinding tussen Groningen en Bremen. Het ministerie van Infrastructuur stelt daar 17 miljoen euro voor beschikbaar, de provincie Groningen nog eens 85 miljoen euro. Deze maand worden definitieve afspraken gemaakt tussen Nederland en Duitsland en kunnen spoorbeheerder ProRail en de Duitse pendant DB Netz de voorbereidingen beginnen. Het levert op termijn een tijdwinst van een half uur op.

De kans dat de internationale nachttrein terugkeert in Nederland is niet zo groot. Van Veldhoven heeft daarover gesproken met het Oostenrijks spoorbedrijf ÖBB, dat nachtelijke verbindingen onderhoudt met Duitsland en Italië. Maar het is complex die treinen door te trekken naar Nederland, vanwege de kosten en het beschikbare materieel, aldus de staatssecretaris.

De internationale trein tussen Nederland en Brussel blijft storingsgevoelig. Deze IC Brussel valt regelmatig uit door software-problemen waardoor de treinen blokkeren. Producent Bombardier is er niet in geslaagd die problemen op te lossen. Het gaat NS evenmin lukken een vroegere trein op dat traject te laten rijden. Dat is technisch ingewikkeld en bovendien te duur. NS zou jaarlijks 2,5 miljoen moeten bijdragen aan de exploitatiekosten.

Volgens Van Veldhoven moet de Europese Commissie worden ingeschakeld om de internationale samenwerking bij grensoverschrijdend treinverkeer te verbeteren. Als na de verkiezingen voor het Europees parlement een nieuwe eurocommissaris aantreedt, zal Nederland zich in Brussel beijveren voor ‘internationaal topoverleg’.

Lees ook: Iedereen heeft het ineens over reizen per trein