EU blijft verdeeld over steun aan schaduwregering Guaidó

Europees standpunt Een Europese kopgroep van vijf landen wil Juan Guaidó snel erkennen als interim-leider. De EU als geheel is minder voortvarend.

De Venezolaanse leider Maduro
De Venezolaanse leider Maduro Foto AFP

De Europese Unie is er donderdag niet in geslaagd een duidelijk gemeenschappelijke standpunt in te nemen over de politieke crisis in Venezuela. Na afloop van een bijeenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken in Boekarest kon EU-topdiplomate Federica Mogherini alleen de oprichting van een ‘internationale contactgroep’ melden.

De 28 lidstaten zijn onderling verdeeld over Venezuela. Een deel wil snel de regering erkennen van Juan Guaidó, de parlementsvoorzitter die zichzelf woensdag namens de oppositie uitriep tot interim-president. Hij kreeg vorige week al de steun van onder meer de VS, Canada en een elftal Latijns-Amerikaanse landen.

Andere EU-landen zijn behoedzamer. Uit vrees voor een precedentwerking bij andere zelfverklaarde regeringsleiders. Of, in het geval van de Griekse regering-Tsipras, uit linkse sympathie voor de socialist Maduro.

De verdeeldheid bleek zaterdag al toen een kopgroep van Spanje, Duitsland, Nederland, Frankrijk en het Verenigde Koninkrijk de druk op de regering-Maduro opvoerde. Binnen acht dagen moeten er nieuwe eerlijke verkiezingen zijn uitgeschreven. Anders, zo dreigen de vijf landen, zullen ook wij Guaidó erkennen. Dit ultimatum loopt zondag af. Maduro heeft gezegd alleen vervroegde verkiezingen voor het parlement (en niet voor het presidentschap) te overwegen.

De EU als geheel schaarde zich weliswaar achter het ultimatum, maar zonder de termijn van acht dagen te noemen. „Hierover kon helaas geen overeenstemming worden bereikt”, schreef minister Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) in een Kamerbrief.

Voorafgaand aan het beraad in Boekarest maanden sommige ministers tot haast. Ook omdat eerder op de dag het Europees Parlement met ruime meerderheid een motie aannam die oproept Guaidó snel te erkennen.

Na afloop van het overleg zei Mogherini dat „onze positie al zeer duidelijk is en erg verenigd”. Ze wees op de eerdere verklaring. Die erkent de Nationale Assemblee van Guaidó als enige legitieme volksvertegenwoordiging en noemt de vorige verkiezingen, waarbij Maduro zich in mei zonder serieuze oppositie liet herkiezen, „niet vrij, eerlijk of geloofwaardig”.

De contactgroep waarover de EU-ministers het eens werden, bestaat uit de vijf landen in de kopgroep (dus ook Nederland), Zweden, Portugal, Italië, de EU zelf, evenals Ecuador, Bolivia, Costa Rica en Uruguay. Bolivia is een bondgenoot van Maduro. Uruguay probeert, met Mexico, te bemiddelen tussen oppositie en regime.

De contactgroep echter wil „geen formele dialoog of bemiddelingsproces” beginnen, maar „politieke dynamiek creëren” richting verkiezingen. Ze krijgt hiervoor 90 dagen. Als er in die periode onvoldoende resultaten geboekt zijn, wordt ze ontbonden.

    • Merijn de Waal