Nicolas Maduro.

Reuters

‘Er dreigt een burgeroorlog, Maduro moet kunnen uitwijken’

Miguel Ángel Benedicto De EU zal Guaidó unaniem moeten erkennen als president, luidt Benedicto’s kritiek op de verdeeldheid in Europa over Venezuela.

Nicolás Maduro heeft de EU-verklaring waarin wordt hij opgedragen vrije verkiezingen uit te schrijven meteen naast zich neergelegd. De Venezolaanse president beziet van afstand de verdeeldheid van de 28 lidstaten, die nauwelijks een vuist tegen hem kunnen maken. „Het is een langdurig en stroperig proces 28 landen op één lijn te krijgen. Daar is nu gezien de huidige situatie in Venezuela geen tijd voor”, stelt de Spanjaard Miguel Ángel Benedicto, hoogleraar Internationale betrekkingen aan de Universidad Europea in Madrid. „Spanje zou krachtiger de leiding moeten nemen om andere landen mee te krijgen.”

Lees ook: Oppositieleider Guaidó mag Venezuela niet meer uit

Waarom is het buitenlands beleid van de EU zo weinig effectief?

Benedicto: „In het verdrag van Lissabon [gesloten in 2007] is vastgelegd dat er consensus moet zijn. De visies lopen erg uiteen. Spanje en een aantal grote landen willen Guaidó erkennen, terwijl Griekenland juist Maduro wil steunen. Dan komt er een halfbakken compromis. Het zou beter zijn als het beleid bepaald wordt via een gekwalificeerde meerderheid. Dat is sneller en effectiever.”

Spanje heeft afgelopen zaterdag eigenhandig een ultimatum opgelegd. Is dat wenselijk binnen de EU?

„Op zich mogen landen zelf met voorstellen komen. Het is aan Federica Mogherini [Hoge Vertegenwoordiger Buitenland] dit te coördineren. Het was vreemd dat Donald Tusk, als voorzitter van de Europese Raad toch een beetje de EU-baas, in een tweet iedereen opriep Guaidó te steunen. De Spaanse premier Pedro Sánchez voelde zich geroepen de leiding te nemen. Dat komt niet gecoördineerd over.”

Wat is nu een volgende stap?

„De EU zal Guaidó unaniem moeten erkennen als president van Venezuela. Daarnaast moet de druk met behulp van politieke en economische sancties tegen Maduro en zijn regime echt worden opgevoerd. Dan moet je denken aan het bevriezen van tegoeden in het buitenland, beslag leggen op eigendommen buiten Venezuela en het opleggen van beperkingen om te reizen. Of dat Maduro tot aftreden dwingt, is de vraag. Maar het maakt zijn positie hoe dan ook zwakker als hij één Europees blok tegen je hebt.”

Hoe zou de toekomst in Venezuela vorm moeten worden gegeven?

„Ik denk dat Maduro een uitweg geboden moet worden. Want het gevaar op een burgeroorlog is reëel. Je zou net als veertig jaar geleden in Spanje een transitieperiode door moeten voeren, waarbij je oude wetten langzaam vervangt door nieuwe en amnestie verleent aan functionarissen en militairen. En dan open en eerlijke verkiezingen houden.”