Spijsvertering

Afweercellen in de darmen zijn meer met suikers en vetten dan met bacteriën bezig

In onze meterslange dunne- en dikkedarmwand krioelt het van de afweercellen. Die zijn nodig, omdat het spijsverteringskanaal in feite ‘buitenwereld’ is.

Foto iStock

Afweercellen staan bekend als onvermoeibare bestrijders van infecties door virussen, bacteriën en parasieten. Onverwacht blijkt dat ze ook een grote rol spelen bij het verwerken van de suikers en vetten die we eten.

Het gaat om een subgroep gespecialiseerde afweercellen die in de darmwand leven. Misschien zijn die afweercellen wel te actief in deze tijden van voedselovervloed. Als muizen die veel eten minder van die cellen hebben, worden ze minder snel ziek. Verder onderzoek „moet vaststellen of we hartziekten kunnen verlichten door die afweercellen op de korrel te nemen.”

Met die zin besluiten onderzoekers van Harvard Medical School hun Nature-artikel dat donderdag is gepubliceerd. Ze hopen iets te kunnen doen tegen het metabool syndroom, de stofwisselingsziekte bij mensen die door een overdadig voedingspatroon in de loop van de jaren te zwaar zijn geworden, licht verhoogde bloeddruk hebben en bij wie de eerste verschijnselen van diabetes type 2 merkbaar zijn.

In onze meterslange dunne- en dikkedarmwand krioelt het van de afweercellen. Die zijn nodig, omdat het spijsverteringskanaal in feite ‘buitenwereld’ is. De darmwand is in feite een huidbarrière. De afweercellen schakelen schadelijke micro-organismen uit en houden de darmbacteriën, de vaste bewoners van onze darmen, in toom.

De Harvard-onderzoekers tonen aan dat een aparte groep afweercellen (de IEL-cellen) een grote rol speelt in wat er verderop in het lichaam met vet en suiker in de voedselmassa in de darm gebeurt. Deze IEL-cellen zijn overvloedig aanwezig in de darmwand.

Het Harvard-onderzoek begon met muizen waarin een bepaald gen is uitgeschakeld, waardoor die dieren weinig IEL-cellen hebben. Daar blijven ze erg gezond van, in een kooi met een overdaad aan voedsel. Ze eten flink, maar worden niet dik en krijgen ook geen ‘welvaartsziekten’. De overmaat energie die ze binnenkrijgen zetten ze in hun bruine vetcellen om in warmte. De IEL-cellen spelen een rol in de distributie van vet en suiker.

Veel is nog onbekend over deze nieuwe functie van de IEL-cellen, maar duidelijk is dat deze groep afweercellen de concentratie van het hormoon GLP-1 beïnvloedt dat een belangrijke rol speelt in de verdere verwerking van voedsel in de darm.

    • Wim Köhler