‘Wij hadden ons eerder moeten uitspreken, dan was er misschien geen Brexit gekomen’

Frans van Houten Topman Philips

Ondanks geopolitieke onrust sloot Philips 2018 met goede resultaten af. Topman Van Houten waarschuwt voor een zwak Europa.

Topman Frans van Houten (links) kon dinsdag met financieel directeur Abhijit Bhattacharya goede jaarcijfers presenteren voor zorgconcern Philips.
Topman Frans van Houten (links) kon dinsdag met financieel directeur Abhijit Bhattacharya goede jaarcijfers presenteren voor zorgconcern Philips. Foto Remko de Waal/ANP

In mei zat Philips-topman Frans van Houten (58) aan tafel bij Theresa May. Hij sprak over de Brexit, zoals hij elders ook met de Duitse bondskanselier Angela Merkel deed. „Als wij geen douane-unie hebben, staan straks honderden vrachtwagens aan beide kanten van de grens papierhandel te doen.”

Zorgconcern Philips, 77.000 werknemers in meer dan honderd landen, is allerminst gebaat bij geopolitieke spanningen. Het bedrijf verwacht dit jaar 55 miljoen euro kwijt te zijn door handelstarieven, opgedreven door de handelsoorlog tussen China en de Verenigde Staten.

Philips presenteerde dinsdag ondanks geopolitieke onrust positieve jaarcijfers over 2018. Het bedrijf haalde een omzet van 18,1 miljard euro, een groei van 5 procent. Een opluchting voor beleggers, want het derde kwartaal was tegengevallen.

Philips is bezig met een reeks maatregelen om zijn productie anders te organiseren, dichter bij de vraag. Het aantal fabrieken wordt teruggebracht van vijftig naar dertig, productielijnen worden overgeheveld naar de locaties die overblijven. Mede vanwege het risico van een No Deal-Brexit sloot Philips deze maand z’n fabriek in de Britse stad Glemsford. De fabriek in Drachten neemt de productie over. Hoeveel extra banen dat gaat opleveren, wil Van Houten nog niet kwijt.

MRI-scanners worden in Eindhoven in elkaar gezet, met componenten uit China, de VS en de software uit India. Verandert dat?

„Dat is een mooi voorbeeld van iets wat niet verandert. Het proces van de supergeleidende magneten is zo ingewikkeld en luistert zo nauw – verplaatsen zou jaren kosten. Je moet wel denken aan machines voor echogrammen, die in de VS worden gemaakt voor China.”

U bent voorstander van een sterk Europa. Is dat een bewust tegengeluid vanwege het nationalistische sentiment?

„Mark Rutte deed recent de oproep dat topbestuurders zich meer in het publieke debat moeten mengen. Ik heb daar sympathie voor. Het is de vraag of De Wereld Draait Door het juiste podium is, maar ik erken dat ceo’s een positie moeten innemen. Daarom ontwijk ik geen vragen over de toekomst van Europa. Wij hadden ons eerder moeten uitspreken, dan was er misschien geen Brexit gekomen.”

Van Houten onderscheidt „een paar grote machtsblokken” in de wereld, maar achter machtsblok Europa, zet hij een vraagteken.

„Als je het aantal start-ups in kunstmatige intelligentie telt, komt eerst Amerika, dan China en pas na een hele tijd niks: Europa. We lopen achter, ook in 5G, de nieuwe communicatietechnologie. Er wonen zevenhonderd miljoen mensen in Europa, maar we gedragen ons er niet naar. We zouden de kracht van Europa volledig moeten laten spreken om werk en welvaart te creëren. Maar we zijn tot op het bot verdeeld. De regio Europa staat een beetje stil.”

Hoe zorgt u ervoor dat Philips vooroploopt in kunstmatige intelligentie voor de zorg, zoals algoritmes voor diagnose en voorspelling van het ziekteverloop?

„Die race hebben we wel redelijk onder controle. Dat doe je door heel veel geanonimiseerde patiëntendata te verzamelen. We zijn bijvoorbeeld op ziekenhuisafdelingen bezig met voorspellen wat er met de patiënt kan gaan gebeuren. We kunnen zes uur van tevoren al zien hoe het met de patiënt zal gaan en deze dus op tijd naar de intensive care sturen. Zoiets gaan we doorzetten naar de thuissituatie, waar we via telehealth zieke patiënten kunnen volgen.”

U denkt dat binnen tien of twintig jaar bij iedereen DNA wordt uitgelezen. Hoe ziet u dat voor zich?

„Nu krijg je bij je geboorte een hielprik. Straks wordt mogelijk ook even een ‘dna-sample’ gemaakt. Zo kan in kaart worden gebracht wat de meest waarschijnlijke gevaarlijke ziektes zijn waar we op moeten letten. Dit soort dna-uitlezing zal ook gigantisch belangrijk worden in kunstmatige intelligentie-algoritmes.

„De zoon van een vriend van mij is overleden aan een tumor in zijn hoofd. Achteraf bleek hij er door een genetische afwijking een hoge kans op te hebben. Als we dat hadden geweten vanaf de geboorte, had die jongen het waarschijnlijk overleefd. Als we via dna-uitlezing de ziektekosten in de hand kunnen houden, in een wereld die langer leeft en ouder wordt, is dat best wat waard.”

Van Houten is al sinds 2011 voorman van Philips. In mei wordt hij bij de aandeelhoudersvergadering opnieuw voorgedragen als hoogste baas. Aandeelhouders krijgen een dividendverhoging van 6 procent, naar 85 eurocent per aandeel, zo kondigde het concern dinsdag aan. Philips gaat daarnaast aandelen ter waarde van 1,5 miljard euro terugkopen. Op de vraag of er een verband is tussen zijn herbenoeming en het douceurtje voor de aandeelhouders, reageert Van Houten gepikeerd. „Ik zou toch wel weer benoemd worden, gezien mijn track record.”

Blijft u aan tot 2023?

„Het is wel de bedoeling, als ik herbenoemd word. Ik ben niet iemand die wegloopt voor een klus.”

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.

    • Liza van Lonkhuyzen