Van Loon: „De Inspectie heeft haar verantwoordelijkheid genomen. Maar het ziekenhuis weigert zelfs een gesprek.”

Foto Merlijn Doomernik

‘Ik voel me bevrijd en ben moegestreden’

Piet van Loon Orthopeed Piet van Loon stopte als orthopeed: er was twijfel over zijn manier van werken. Ten onrechte. Tien jaar later krijgt hij excuses.

Die rechte rug, dat zat er bij Piet van Loon (64) al op jonge leeftijd in. Zijn ouders, de lagere school – het was altijd: ‘Piet, zit rechtop, let op je houding.’ En dat bleef zo. Ook in 2006, toen een aantal collega’s van het Arnhemse ziekenhuis Rijnstate aan het handelen van de orthopeed begon te twijfelen. Hij zou te experimentele operaties aan de wervelkolom verrichten, had een assistent opgevangen.

Een conflict volgde. Van Loon vertrok in 2007 uit het ziekenhuis en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) startte een onderzoek. Twee Groningse hoogleraren onderzochten tien patiëntendossiers. Van Loon moest verschijnen voor het tuchtcollege zonder dat de onderzoeksresultaten klaar waren. Er was een eindconclusie die werd ingetrokken. In 2011 besloot de IGJ dat er geen aanleiding was voor verder onderzoek. Het dossier raakte zoek.

Jaren pleitte Van Loon voor eerherstel, bijgestaan door adviseur en dorpsgenoot André Soeterbroek, die de orthopeed via zijn vrouw, die ook arts is, leerde kennen in 2007 en hem wilde helpen. Elke maandag zat het duo aan de keukentafel met daarop documenten en paperassen die in tien jaar tijd zouden uitgroeien tot dertien ordners en tien dossiers. Ze spraken oud-collega’s, experts en de Nationale Ombudsman, die in een rapport over de zaak schreef dat „de zigzagkoers en het niet duidelijk communiceren belangrijke nadelige gevolgen voor Van Loons positie” hadden. Bovenal wilden Van Loon en Soeterbroek een gesprek met de Inspectie.

Dat kwam op 27 maart vorig jaar, op het hoofdkantoor van de Inspectie in Utrecht. Ze zaten nog maar net aan tafel, de tegenargumenten in de aanslag, toen hoofdinspecteur Marina Eckenhausen meteen haar excuses aanbood. Van Loon moest huilen, dit was waar hij al die jaren voor had gestreden.

Half januari werd het gesprek bevestigd via een brief waarin inspecteur-generaal Ronnie van Diemen, mede namens minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA), haar „oprechte excuses” aanbood voor de niet goed gevolgde procedure en een financiële vergoeding. Om hoeveel geld het gaat, laat Van Loon in het midden. „Het staat in ieder geval niet in verhouding tot de schade.”

Bloemen en wijn

Twee weken later zit Van Loon samen met Soeterbroek in de woonkamer van zijn Oosterbeekse huurwoning. Op het aanrecht staan bloemen en wijn in cadeaupapier, op de eettafel liggen wenskaarten en krantenknipsels met zijn beeltenis.

„Ik voel mij bevrijd van een knellende band”, zegt Van Loon. „Door deze brief weet mijn beroepsgroep eindelijk dat ik aan een touwtje heb gezeten.” Tien jaar lang nam niemand hem serieus, vertelt hij. „Op congressen van de vakgroep werd de microfoon onder mijn neus vandaan getrokken. Collega’s zeiden: ‘Ja, die van Loon, die deugt niet, die is door de Inspectie op de vingers getikt.’” Ondanks het feit dat hij na het sluiten van het onderzoek in 2011 weer mocht opereren, kwam hij nooit meer aan vast werk.

In de tussentijd strandde zijn huwelijk en moest hij zijn huis verkopen. Van Loon probeerde bezig te blijven, ging elke vrijdagochtend fietsen met vrienden, ex-collega’s uit zijn maatschap. „De rechtsbijstand en de arbeidsongeschiktheidsverzekering hebben mij overeind gehouden, maar dat collega’s twijfelen aan mijn geestelijke vermogen, dat gaf een knauw.”

De orthopeed voelt geen rancune. „Mijn directe collega’s en studievrienden geloofden mij, maar mensen die iets verder van me af stonden, dachten: ‘Daar is iets mee.’ Maar ik verwijt niemand iets, er hangt mist om je heen.” Nu zijn er appjes, brieven, LinkedIn-berichten – vorige week was hij op een diner van de vakvereniging. „Mensen pakken je vast en feliciteren je.”

‘Nu Rijnstate nog’

Van Loon opent een van de kaarten, van ex-collega’s uit het Rijnstate Ziekenhuis in Arnhem. „Heel fijn dat de inspectie excuses heeft gemaakt”, schrijft een verpleegster met wie hij in de jaren negentig werkte, „en nu het Rijnstate nog.”

Lees ook: Raad van State: schorsing Nico Tromp was onterecht

Het ziekenhuis is de enige instantie „van wie ik geen positieve reactie heb gehad”, zegt Van Loon. „De Inspectie is mij tegemoet gekomen qua onrecht, leed en schade. Dat is verantwoordelijkheid nemen, maar Rijnstate weigert zelfs een gesprek.”

In een reactie aan NRC laat Rijnstate weten „geen aanleiding” te zien voor een hernieuwd gesprek met Van Loon – ook al heeft de Inspectie aan het ziekenhuis gevraagd het voeren van zo’n gesprek te overwegen. Volgens een woordvoerder van het ziekenhuis zijn er „geen nieuwe bevindingen ten aanzien van het inhoudelijk handelen” van de orthopeed. In de uitspraken van Van Loon in dit artikel herkent het ziekenhuis zich niet.

Van Loon: „Het ziekenhuis spreekt telkens over tien patiënten die een schadevergoeding hebben gekregen. Die tien casussen zijn door de Groningse hoogleraren in hun rapport behandeld, maar die patiënten hebben nooit een klacht bij mij ingediend. Bovendien is een schade-oordeel niet terug te vinden in het eindrapport uit 2008.”

Volgens Van Loon heeft het ziekenhuis hem financieel uitgeput. Soeterbroek: „Het ziekenhuis heeft een juridische speeltuin gecreëerd die voor betrokkenen, zowel patiënten als artsen, werkt als een juridisch moeras. Terwijl ze nog met Piet bezig waren, zei het ziekenhuis tegen patiënten: ‘U zult wel ontevreden zijn’, en gaf hen een schadevergoeding. Piet kreeg geen kans zich te verdedigen.”

Juridische stappen zijn bijna niet mogelijk, vertelt Van Loon. „Ik ben moegestreden, en financieel is het niet haalbaar.” Hij wil een gesprek met Rijnstate en een onafhankelijk onderzoek.

De orthopeed wil eerherstel. „Ik wil mijn missie in de orthopedie voortzetten: meer aandacht genereren voor de problematiek van een nieuwe generatie die opgroeit met mobiele telefoons, en die daardoor kromme ruggen krijgt.” Zelf opereren zit er niet meer in, daarvoor heeft hij te lang het vak niet meer uitgeoefend.

Aanvulling (31/1) bij het artikel over de orthopeed Piet van Loon op 31/1: “De Inspectie IGJ begon pas een onderzoek naar de zaak Piet van Loon nadat het Rijnstate ziekenhuis een melding deed op basis van een onderzoek van twee onafhankelijke deskundigen. De excuses van de inspectie van de Inspectie zijn voor de niet gevolgde procedure daarna: een onderzoek en tuchtzaak die er nooit zijn gekomen.”

    • Fabian de Bont