Brieven

Brieven 30/1/2019

Macht van moedertaal

Hoe goed en vloeiend je Engels ook is, als non-native speaker behaal je nooit het uitdrukkingsvermogen dat je in je moedertaal hebt. Dat punt ziet Eric Hendriks over het hoofd in zijn pleidooi voor de verengelsing van studies (Twistgesprek, 26/1). Zelfs al heb je het idee dat je je perfect kunt uitdrukken en hoef je nooit te zoeken naar woorden, dan nog is je actieve vocabulaire aanzienlijk kleiner dan dat van de taal waarin je bent grootgebracht, om van het gebruik van allerlei uitdrukkingen, metaforen en zegswijzen nog maar te zwijgen. Dáárom leidt de verengelsing tot verarming van het academische debat en onderwijs in Nederland. We dwingen onszelf massaal om onder ons niveau te presteren. In een geschreven stuk valt dat nog wel aan te pakken, in een college of onderzoeksdiscussie niet.

Doodgewaande levende

„Lieve mensen”, zou Toon Hermans ter opening gezegd hebben. De vele reacties die ik heb ontvangen op het artikel Dood in de krant, Levend in Tirana, (17/1) geven mij aanleiding deze kans te benutten allen te danken voor hun meelevende, hartverwarmende woorden. Zonder iemand tekort te willen doen, heeft vooral de uitnodiging om op zeven oktober aanstaande de expositie ‘KLM a Century of Airlines’ te openen, bij mij een gevoelige snaar geraakt. Ik zou het daarom op prijs stellen een oudere gesprekspartner te ontmoeten die ook het een en ander te vertellen heeft…

Douchen met paraplu

In 2015 vierde Vrij Nederland (VN) zijn 75-jarige bestaan. Eli Asser (als oudste nog levende redacteur) en ik (als de een-na-oudste) werden uitgenodigd als eregasten bij die viering. Eli aarzelde om te komen en de redactie vroeg mij hem aan te sporen. Op een vrijdag belde ik hem op een ongelukkig moment. „Ik sta onder de douche, bel me later nog een keer”, zei hij. Dat deed ik en hij zegde toe te komen. Maar ik dacht wel: onder de douche? Met een telefoon? Dus vroeg ik hem op de jubileumdag: „Sta jij altijd met een paraplu onder de douche?” „Nee”, antwoordde hij, „alleen op vrijdag.”

Vonkende Haitink

De recensie van het concert van Bernard Haitink is uitermate lovend (Tussen Haitink en Concertgebouworkest blijft het vonken, 28/1). Superlatieven te over: „[…] dat de vonk oversloeg was zonneklaar”’; „Zodra Haitink zijn handen heft, gebeurt er iets: spanning, diepe concentratie”. Bij de vierde symfonie van Brahms : „Haitink bood een meeslepend luisteravontuur, met flitsende montage en messcherpe ritmische accenten”. Een tien met een griffel. De recensie krijgt vier ballen. Wat moet Haitink doen om ook de laatste bal te krijgen?

Hypocriet argument

De ellende in Venezuela is volgens veel berichtgeving in Nederland veroorzaakt door president Nicolás Maduro. Vreemd genoeg geen woord over de Amerikaanse sancties. Die sancties hebben tekorten aan voedsel en medicijnen veroorzaakt en een economisch herstelplan onmogelijk gemaakt. Om de toestand in Venezuela te verbeteren, moeten die sancties van tafel. De roep om eerlijke verkiezingen om de democratie te herstellen is hypocriet. Het is nooit geroepen toen in 2009 een coup gepleegd werd in Honduras. En wanneer gaat het Westen sancties tegen Saoedi-Arabië instellen om daar de dictatuur van het Koningshuis te verdrijven ?

Correcties/aanvullingen

Sterren

In de recensie BAM. In één keer twee sterren (26/1, p. L23) over restaurant Sabero staat dat het één keer eerder gebeurde dat een restaurant uit het niets twee sterren kreeg. Dat is onjuist. Naast Librije’s Zusje kreeg ook Tribeca in Heeze in één keer twee sterren.

Breuken

In het artikel Advies: nooit meer rekenen met breuken (25/1, p. 8) staat dat het eindadvies van de onderwijsdenktank curriculum.nu in april wordt verwacht. Die datum is inmiddels verschoven naar september.