België wil kinderen wel terug, maar geen IS-ouders

Repatriëring Onder druk van rechterlijke uitspraken bereidt de regering de terugkeer voor.

Het Ain-Issa kamp, 55 km ten noordwesten van Al-Raqqa, Syrië.
Het Ain-Issa kamp, 55 km ten noordwesten van Al-Raqqa, Syrië. EPA/STR

Anders dan in Frankrijk wordt in België niet overwogen om Belgische IS-strijders in gevangenschap in Syrië of Irak te repatriëren. Onder druk van rechters is de Belgische staat wel begonnen met de voorbereiding van de terugkeer van de jonge kinderen van IS-strijders. Maar ze verzet zich tegen de terugkeer van hun moeders.

Elf oma’s van Belgische IS-kinderen hebben deze week nog een brief geschreven aan minister Maggie De Block (Asiel en Migratie) waarin ze erop aandringen dat België niet alleen hun kleinkinderen, maar ook hun dochters terughaalt uit Syrië. De oma’s waarschuwen voor het traumatische effect van het scheiden van jonge kinderen van hun moeders. Zij worden daarin gesteund door kinderpsychologen.

België besloot in 2017 al dat kinderen jonger dan tien jaar mochten terugkeren uit het strijdgebied in Syrië en Irak. Maar in de praktijk werd er weinig of niets gedaan om die terugkeer ook mogelijk te maken. Daar kwam recentelijk verandering in toen in december twee rechtbanken de staat verplichtten tot het afleveren van reisdocumenten van kinderen van Belgische IS-strijders.

In de eerste zaak gaat het om de twee kinderen van een Belgische vrouw die in Turkije een gevangenisstraf van tien jaar uitzit. De Belgische staat heeft beroep aangetekend tegen het vonnis maar heeft al wel reisdocumenten afgeleverd voor de kinderen.

In een andere zaak verplichtte de rechtbank de staat zes kinderen te repatriëren uit Noordoost-Syrië, waar zij met hun moeders in een Koerdisch kamp zitten. De rechter legde een dwangsom op van 5.000 euro per dag vertraging per kind, met een maximum van 1 miljoen euro.

Volgens minister Koen Geens (Justitie) stelt België sindsdien alles in het werk om het vonnis uit te voeren, onder meer door contacten met internationale organisaties. Maar ook in deze zaak heeft de Belgische staat beroep aangetekend, en wel omdat de rechter ook heeft geoordeeld dat de twee moeders moeten kunnen meereizen met de kinderen.

Dat laatste ligt politiek gevoelig, ook omdat de twee moeders in kwestie al eens eerder terugkeerden naar België.

Lees ook: Parijs ziet geen andere keus dan Syriëgangers zelf op te halen

Na hun bevalling gingen ze terug naar IS-gebied in Syrië, van waaruit zij pochten hoe ze de Belgische veiligheidsdiensten hadden verschalkt.

Minister De Block heeft in een reactie op de brief van de oma’s gezegd dat België er alles aan zal doen om de beslissing van de rechter met betrekking tot de moeders aan te vechten. „De ouders hebben zelf doelbewust beslist ons land de rug toe te keren en er zelfs tegen te gaan vechten. Meermaals. Daarom vinden we niet dat we verplicht kunnen worden hen ook actief terug te halen”, zei de minister.

Volgens gegevens die de Koerdische autoriteiten in Syrië vorig jaar aan NRC verschaften, bevinden zich in de kampen daar 9 Belgische vrouwen en 17 kinderen.