Aanklacht VS werpt schaduw over handelsgesprekken

Handelsoorlog VS vergroten druk op China vlak voor belangrijke onderhandelingen

De Amerikaanse interim-minister van JustitieMatthew Whitaker kondigde maandag juridische stappen aan tegen zowel Huawei-topvrouw Meng Wanzhou aan als Huawei zelf.
De Amerikaanse interim-minister van JustitieMatthew Whitaker kondigde maandag juridische stappen aan tegen zowel Huawei-topvrouw Meng Wanzhou aan als Huawei zelf. Foto Michael Reynolds/EPA

De timing had moeilijk ongelukkiger kunnen zijn. De aanklachten die de Verenigde Staten maandag uitvaardigden tegen het Chinese technologieconcern Huawei waren niet alleen veel steviger dan verwacht, ze zullen ook hun schaduw werpen over de besprekingen woensdag die een belangrijke stap zijn op weg naar een akkoord dat de handelsoorlog tussen de twee grootmachten moet beëindigen.

Dat rond deze tijd een aanklacht zou komen tegen Meng Wanzhou, financieel directeur en dochter van de oprichter, was de verwachting. Zij werd bijna twee maanden geleden in het Canadese Vancouver gearresteerd, op verzoek van de VS. Meng wordt ervan verdacht Amerikaanse banken te hebben misleid, die zo onbewust transacties naar Iraanse bedrijven zouden hebben gefaciliteerd. Dat zou neerkomen op een schending van de handelssancties tegen Iran.

Huawei en de Chinese regering reageerden begin december woedend op de aantijgingen. Maandag voerden de VS de druk op. Handelsembargo’s schenden, dat doen wel meer bedrijven. Maar de tweede aanklacht die werd gepubliceerd is een treffend voorbeeld van een van de belangrijkste verdenkingen die de VS hebben tegen Chinese techbedrijven: het stelen van intellectueel eigendom.

De tweede aanklacht is gericht tegen Huawei zelf. Daarin gaat het om een robotsysteem dat T-Mobile had ontwikkeld om mobiele telefoons te testen. Medewerkers van Huawei in de VS zouden deze technologie hebben gestolen. Volgens de aanklacht loofde het bedrijf zelfs bonussen uit voor medewerkers die bedrijfsgeheimen wisten te bemachtigen, een teken dat het niet om een incident ging. „Huawei heeft zich verlaten op oneerlijke handelspraktijken”, zei FBI-directeur Christopher Wray. „In ons land is geen plaats voor dit soort crimineel gedrag.”

Achterdeurtjes

De VS zijn al jaren uiterst wantrouwig tegen Huawei, een van de paradepaardjes van de Chinese economie. De Amerikanen zijn vooral bang dat technologie van Huawei kan worden misbruikt voor spionage, of erger, om delen van het internet plat te leggen. Die zorgen worden groter nu landen gaan overstappen op 5G-netwerken. Huawei is de grootste netwerkleverancier ter wereld en heeft alleen al in Europa achttien contracten om 5G-netwerken aan te leggen.

Veel westerse landen overwegen nu of zij verder willen met Huawei, eventueel met aanvullende eisen, of dat zij de banden verbreken. Bewijzen voor bedrijfsspionage of diefstal van intellectueel eigendom zijn tot op heden nooit geleverd.

In de aanklachten van maandag worden overigens geen verdenkingen richting de Chinese staat geuit. Dat gebeurde eerder deze maand wel in Polen: daar werd een Chinese Huawei-medewerker aangeklaagd die gespioneerd zou hebben in opdracht van Beijing.

Huawei is druk met een charme-offensief. De mediaschuwe topman Ren Zhengfei gaf interviews en Huawei trad in contact met overheden. Vorige week was een vertegenwoordiging op bezoek bij de Nederlandse staatssecretaris van Economische Zaken Mona Keijzer, om uit te leggen dat Huawei geen ‘achterdeurtjes’ in zijn technologie inbouwt.

Naast de beheerste reactie van Huawei, dat ook nu de beschuldigingen kalm ontkent, is er de woede van de Chinese regering. Volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken hebben de VS „de macht van de staat in stelling gebracht” om Huawei „zwart te maken”. Er is sprake van „sterke politieke beweegredenen” en Beijing zal Huawei „krachtig verdedigen”.

De Amerikaanse minister van Economische Zaken hield vol dat het juridische proces „volledig losstaat” van de handelsbesprekingen. Een Canadese rechter moet nu oordelen over het uitleveringsverzoek voor Meng Wanzhou. Deze procedure kan maanden duren. Ondertussen zitten de twee Canadezen die in China zijn gearresteerd, volgens velen bij wijze van wraak, nog altijd vast.

Commentaar pagina 17Relatie VS-China pagina E4-5