Te kijk gezet China wil snel akkoord

Handelsconflict

China is er alles aan gelegen om de handelsoorlog met de VS te beëindigen. Maar wat kan China bieden en wat zouden de VS dulden.

Chinezen winkelen voorafgaand aan het Chinese nieuwjaar.
Chinezen winkelen voorafgaand aan het Chinese nieuwjaar. Reuters

De omstandigheden zitten behoorlijk mee voor Robert Lighthizer, de hardliner die woensdag namens de Verenigde Staten de handelsbesprekingen met een dertigkoppige Chinese delegatie zal leiden. Niet alleen is China grondig te kijk gezet door de uitgevaardigde aanklacht tegen telecomconcern Huawei, wegens het stelen van bedrijfsgeheimen. Ook de recente cijfers over de Chinese economie zullen het zelfvertrouwen van de delegatie, onder leiding van vicepremier Liu He, waarschijnlijk geen goed doen.

Vorige week werd bekend dat de tweede economie van de wereld in 2018 met een ‘schamele’ 6,6 procent gegroeid was. Dat was het laagste groeipercentage sinds 1990. In het vierde kwartaal bedroeg de groei slechts 6,4 procent, het derde kwartaal met een daling op rij.

Volgens analisten was er in de cijfers nog geen direct effect af te lezen van de importtarieven die de Amerikaanse president Donald Trump afgelopen zomer oplegde voor Chinese producten. Maar het handelsconflict dat daaruit voortkwam – met rondes van contra-importheffingen door beide partijen en daar doorheen de kwestie-Huawei – heeft wel al merkbare gevolgen gehad.

De Chinese consumentenbestedingen, industriële productie en investeringen zijn de afgelopen maanden minder hard gegroeid dan voorheen. De detailhandelsverkopen kenden in november met 8,1 procent de laagste groei in achttien jaar. Dat dit vorige maand was aangetrokken tot 8,2 procent, stelde nauwelijks gerust.

Stimuleringsmaatregelen door de regering, zoals belastingverlagingen en grote uitgaven aan infrastructuurprojecten, hebben weinig verschil gemaakt. Van de 31 Chinese provincies hebben er 23 hun groeiramingen voor dit jaar verlaagd. Verwacht wordt dat Beijing hetzelfde zal doen, van 6,5 naar ergens tussen 6 en 6,5 procent. Het IMF gaat uit van 6,2 procent.

Een recent onderzoek van het in Hongkong gevestigde consultancybureau QIMA laat zien dat 30 procent van de gepeilde internationale bedrijven met Chinese leveranciers op zoek is naar alternatieven. Zij willen zichzelf beschermen tegen mogelijke escalatie van het handelsconflict.

Als China niet snel tot een akkoord met de VS komt, kunnen dit soort ontwikkelingen makkelijk doorzetten. Maar ook de VS hebben veel belang bij een oplossing. Naast de Amerikaanse bedrijven die direct getroffen zijn door de Chinese importheffingen, zoals sojaleveranciers, heeft ook de Chinese groeivertraging gevolgen. Maandag gaf Caterpillar, de Amerikaanse producent van zware machines, een winstwaarschuwing af wegens tegenvallende vraag uit China.

‘Mijlenver verwijderd’ van deal

Ondanks de enorme belangen wordt een deal de komende dagen nog niet verwacht. Volgens de Amerikaanse minister van Economische Zaken Wilbur Ross zijn ze daar nog „mijlenver van verwijderd”, al zei zijn collega Steven Mnuchin van Financiën dinsdag wel dat hij „belangrijke vooruitgang” verwacht van de gesprekken.

De afgelopen weken heeft China al beloofd meer Amerikaanse landbouwproducten en energie te zullen importeren. Goede kans dat vicepremier Liu in Washington meer van dit soort tegemoetkomingen op tafel zal leggen. Maar hij weet ook dat Lighthizer en Trump méér willen dan een correctie van de handelsbalans.

Lees ook: China strooit met geld in hightechsector

Zij eisen structurele hervormingen van de Chinese economie. Zo hebben zij grote bezwaren tegen de subsidies die Chinese staatsbedrijven ontvangen, omdat dit concurrentie oneerlijk maakt. Ook willen de VS dat er een einde komt aan de Chinese regel dat buitenlandse bedrijven zich alleen kunnen vestigen als zij een joint venture met een Chinese partij aangaan. De angst bestaat dat deze Chinese partners de bedrijfsgeheimen overbrieven aan de overheid.

Omdat het op deze terreinen veel moeilijker zal zijn voor de VS om echte veranderingen af te dwingen, wordt de kans op een akkoord deze week als zeer klein gezien. Het is ook maar zeer de vraag of deze onderwerpen uitonderhandeld kunnen zijn vóór de deadline van 1 maart, die Trump en de Chinese president Xi Jinping aan zichzelf gesteld hebben

Als het niet lukt om voor die tijd een overeenkomst te bereiken, verhogen de VS hun importheffingen van 10 naar 25 procent en zal China wederom tegenmaatregelen nemen. Beide landen hebben dat aangekondigd. Lighthizer zou ook als er een akkoord komt, de 10-procentsheffing in stand willen houden, als stok achter de deur. China eist juist dat álle tarieven van tafel gaan.

    • Hanneke Chin-A-Fo