China wil af van politiek activist: vier jaar cel

Wang Quanzhang De rechter in China heeft de mensenrechtenadvocaat Wang Quanzhang 4,5 jaar cel opgelegd wegens zijn „staatsondermijnende activiteiten”.

Wang Quanzhang en zijn vrouw Li Wenzu in februari 2015 vóór zijn arrestatie.
Wang Quanzhang en zijn vrouw Li Wenzu in februari 2015 vóór zijn arrestatie. Foto Li Wenzu/AFP

Hij nam het op voor politiek activisten, slachtoffers van landonteigeningen en Chinezen die zeggen dat ze gemarteld zijn door de politie. En hij verdedigde leden van Falung Gong, de religieuze beweging die in China is verboden.

Nu wil China van Wang Quanzhang af. Maandag werd de prominente Chinese mensenrechtenadvocaat veroordeeld tot een gevangenisstraf van 4,5 jaar. Een rechtbank in de Noord-Chinese havenstad Tianjin bevond Wang schuldig aan staatsondermijnende activiteiten.

Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW) heeft felle kritiek geleverd op het vonnis, nadat eerder de Verenigde Naties al hun zorgen hadden geuit over het proces tegen de jurist. Ook Amnesty International kwam met felle kritiek. „Het is ongehoord dat Wang Quanzhang is gestraft omdat hij vreedzaam opkomt voor de mensenrechten in China”, aldus China-onderzoekster Doriane Lau van de organisatie in een verklaring. „Hij moet onmiddellijk en onvoorwaardelijk worden vrijgelaten. In de drie jaar die aan dit showproces voorafgingen, lieten de autoriteiten Wang in een zwart gat verdwijnen en werd hij waarschijnlijk gemarteld.”

In juni 2015 was Wang opgepakt, samen met circa 250 andere advocaten en activisten. Waar mensenrechtenadvocaten eerder te maken hadden met intimidatie, maakte de arrestatieronde van 2015 duidelijk dat de Chinese leider Xi Jinping kritiek op de manier waarop hij zijn macht uitoefent niet langer tolereerde. Advocaten werden gearresteerd, uit hun ambt gezet of kregen huisarrest, vaak op grond van vage aanklachten. De meeste advocaten zijn sindsdien weer vrijgelaten, maar zij kunnen vaak hun beroep niet langer uitoefenen. Wang lijkt een van de laatsten van de in 2015 gearresteerden die is gevonnist.

Volgens de Chinese overheid zou Wang stiekem werken voor buitenlandse organisaties die China willen verzwakken. Hij zou getraind zijn door die groeperingen en ook geld van hen ontvangen. Sinds een paar jaar treedt Beijing vooral hard op tegen personen en ngo’s die geld krijgen uit het buitenland. Dergelijke financiering is volgens de regering bedoeld om China politiek tegen te werken.

Sinds Wangs arrestatie is er veel kritiek gekomen op zijn behandeling door de overheid. Wangs familie en zijn vrouw Li Wenzhu hebben sinds zijn arrestatie geen contact meer met hem gehad. Lange tijd wisten ze zelfs niet of hij nog wel in leven was. Ook het proces verliep ondoorzichtig. Onduidelijk is of Wang een advocaat had of dat hij zichzelf heeft moeten verdedigen. Westerse pers en diplomaten mochten bij de uitspraak niet aanwezig zijn. Li, die haar hoofd vorige maand kaal schoor uit protest tegen de behandeling van haar man, had tijdens de zaak huisarrest.

Volgens de vanuit Hongkong werkende Human Rights Watch-advocaat Wang Yaqui laat de uitspraak tegen Wang Quanzhang zien dat de beweringen van president Xi Jinping, dat China een rechtsstaat is, „een lachertje” zijn. Wangs vrouw Li zei op Twitter dat de „onmenselijke” behandeling van haar man een schending is van de Chinese wet. „Ik zal blijven vechten voor zijn rechten”, aldus Li.