Opinie

Nationale CO2-heffing levert nul klimaatwinst op

Juist nu wij investeren in innovatie voor het klimaat zou een heffing contraproductief zijn, schrijven vier topmannen van bedrijven met een grote CO2-uitstoot.

In navolging van de oppositieleiders Jesse Klaver (GroenLinks) en Lodewijk Asscher (PvdA) pleit een groep economen in NRC van afgelopen weekeinde voor de invoering van een nationale CO2-heffing. Hoewel de voorstellen op sommige punten verschillen, komen ze op hetzelfde neer: de industrie moet de rekening betalen. Wat de heer Klaver vergeet te vermelden, is dat een dergelijke heffing geen enkele klimaatwinst oplevert, maar wel duizenden banen op de tocht zet. Het voorstel van de economen werkt ook niet.

Het belangrijkste is dat we het over de volgende uitgangspunten eens zijn: we onderschrijven de klimaatdoelen van het Verdrag van Parijs én we erkennen dat de industrie daar een forse bijdrage aan kan en moet leveren. Dat laatste is een van Klavers en Asschers hoofdpunten: het bedrijfsleven moet betalen aan het klimaatakkoord. En dat doen we. Zoals premier Rutte al zei: „De grotere uitstoot veroorzakende bedrijven veroorzaken dit moment grofweg een kwart van de uitstoot, moeten ongeveer een derde van het doel halen en krijgen een zesde van de subsidie.” Kortom: de bedrijven bekostigen zelf het grootste deel van de miljarden aan investeringen in innovatieve, CO2-reducerende technologie.Het is dus niet waar dat de industrie alleen maar subsidies opslokt en niets wil bijdragen.

Weglekkende omzet

Dan: het behalen van de CO2-doelen. Onze Nederlandse productielocaties horen nu al tot de meest efficiënte in Europa. Uit onderzoek van duurzaamheidsadviesbureau CE Delft voor het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat blijkt dat een CO2-heffing alleen voor de Nederlandse industrie – bovenop de al bestaande CO2-heffing binnen het EU emissiehandelsysteem – daarom zo goed als geen CO2-reductie oplevert. De studie toont ook aan dat CO2-emissies, maar eveneens omzet en werkgelegenheid dan weglekken naar het buitenland. Ook het vaak aangehaalde rapport van De Nederlandse Bank (DNB), dat weliswaar pleit vóór een CO2-heffing, erkent dat deze grote negatieve effecten in diverse bedrijfstakken heeft.

Lees ook: Die CO2-heffing voor de industrie moet er komen

Opgeslokt investeringsbudget

Hoe komt dat? Bedrijven gaan de komende jaren flink investeren in baanbrekende, innovatieve projecten die de CO2-uitstoot fors gaan terugdringen: volgens een recente schatting van consultancybureau Navigant in totaal negen tot vijftien miljard euro – investeringen die zich in het beste geval pas na vele jaren terugverdienen. Mocht er een heffing komen op CO2, dan kan dat voor sommige productielocaties direct tot rode cijfers leiden of het hele investeringsbudget opslokken. Kortom, bedrijven betalen dan wel CO2 -belasting, maar houden vervolgens onvoldoende over om de duurzame investeringen te kunnen bekostigen die nu juist zo nodig zijn. Om van het verlies van de internationale concurrentiepositie nog maar te zwijgen. Daarmee is een CO2-heffing een reactie op het verleden en een drempel naar de (duurzame) toekomst.

Column Marike Stellinga: De industrie en het klimaat

De groep economen presenteert een variant op de voorstellen van Klaver en Asscher. Het is een pleidooi voor een economiebrede CO2-heffing, met allerlei mitsen, maren en uitzonderingen. De economen erkennen dat sommige bedrijfstakken met een CO2-heffing gevaar lopen dat buitenlandse concurrentie hun productie overneemt. Daarom zouden sectoren die zwaar worden getroffen, compensatie kunnen krijgen en moet de opbrengst van de heffing worden gebruikt voor subsidiëring van schone technologie. Nederland zou zich moeten aansluiten bij een ‘coalition of the willing’, van landen die al een nationale CO2-heffing zouden kennen. Hierbij wordt onder meer verwezen naar Zweden, zonder overigens te vermelden dat de industrie aldaar is uitgezonderd van de heffing.

Haastig ‘een daad stellen’

Het geheel komt over als een haastig bedacht plan met als doel een ‘daad te stellen’: een nationale CO2-heffing als alomvattende oplossing voor het wereldwijde klimaatprobleem. Hierbij wordt eraan voorbij gegaan dat er al een breed gedragen plan ligt. Een samenhangend voorstel waarin alle partijen hun bijdrage leveren, en waarmee de klimaatdoelen van het kabinet haalbaar lijken te worden. Met boetes voor bedrijven die de afspraken niet nakomen, en prikkels voor partijen die concrete stappen nemen. De plannen worden nu doorberekend door CPB en PBL. Waarom bij voorbaat al constateren dat het akkoord niet toereikend is, zonder enige financiële onderbouwing?

Kwestie in kaart: Voer een belasting in op CO2

Het gaat niet over peanuts. Onze bedrijven alleen al hebben tienduizenden werknemers in dienst. De hele industrie een veelvoud daarvan en daar komen de indirecte banen nog bij. Wij geven jaarlijks miljarden euro’s uit bij grote en kleine toeleveranciers, ook aan onderzoeks- en innovatiecentra aan de Nederlandse universiteiten. Onze buitenlandse moederbedrijven investeren stevig in duurzame technologieontwikkeling, die wij het liefst in Nederland als eerste toegepast zien. Een goed Klimaatakkoord kan daarbij helpen. Een CO2-heffing doet echter het tegenovergestelde en zal een toestroom aan verduurzamingsinvesteringen – en daarmee de toekomst van de industrie in Nederland – eerder bedreigen.

Klimaatbeleid is pas groen en eerlijk als het daadwerkelijk CO2 bespaart en Nederlandse gezinnen niet van hun broodwinning beroofd worden. Wij zetten liever in op maatregelen die wél CO2-reductie opleveren, de economie duurzaam versterken én werkgelegenheid voor de langere termijn in onze regio’s opleveren.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.