Opinie

Hoe ongezond mag ik zijn?

Column Bas Heijne schrijft elke maand een column in Het Blad.

Bas Heijne

Een mail van mijn zorgverzekeraar: „Geachte heer Heijne, U bent geselecteerd om deel te nemen aan de testfase van HeadCTRL. Dit is een gezondheidsapp voor verzekerden die bewust met hun gezonde leefstijl bezig willen zijn.

Bent u benieuwd naar uw mentale gezondheid? HeadCTRL geeft u inzicht en biedt u verschillende hulpmiddelen om aan uw mentale gezondheid te kunnen werken.

In de app kunt u credits verdienen en die vervolgens inwisselen in de shop, waar u onder andere korting op mindfulness- en yogalessen kunt krijgen.”

Over mijn privacy, staat er, hoefde ik mij geen zorgen te maken. Echt. „De gegevens die u invoert in de app zijn volledig anoniem en dus niet naar u als persoon te herleiden. De app heeft ook géén invloed op uw zorgverzekering.”

De wij-zijn-er-helemaal-voor-jou toon. De suggestie dat ik een van de uitverkorenen ben. De incentives om gratis een hoop persoonlijke data af te staan.

Korting op mijn mindfulness.

Ik beken, ik hou de staat van mijn geestelijke gezondheid niet dagelijks bij. Hoe lang duurt het nog voordat ik me daar schuldig over moet gaan voelen?

We weten steeds meer, we meten steeds meer. In het tijdperk van de meetbaarheid zien we onze levens steeds meer uitgedrukt in cijfers, statistieken en tabellen – en willen we precies weten wat het effect is op onze gezondheid, van wat we eten en hoe we leven. We krijgen dagelijks meer informatie, we googlen wat af, en we hebben wearables en apps die onze vitale functies van minuut tot minuut kunnen begeleiden.

Doordat we steeds meer weten, zal de nadruk steeds meer op preventie komen te liggen. Als je steeds beter weet hoe ziekten ontstaan, dan is het niet meer dan logisch dat je ze probeert voor te zijn. Dat scheelt een hoop geld, en dat komt iedereen goed uit. Want doordat we steeds ouder worden, dreigt de zorg onbetaalbaar te worden.

Waar houdt de verleiding op en begint de dwang? Hoe ongezond mag een mens nog zijn?

De app die mijn zorgverzekeraar mij per mail voorstelde, geeft aan hoe er over mij gedacht wordt. Ik word niet aangesproken als een rationeel wezen. Ik ben een mens die ten prooi is gevallen aan emotionele impulsen, wellicht aan verslavingen. Ik moet verleid worden tot verantwoordelijk gedrag, door mij ‘speciaal’ te maken, te suggereren dat ik een winnaar ben en dat ik ook nog beloond zal worden, als ik braaf doe wat er gezegd wordt. Van opzichtige dwang mag geen sprake zijn, daar word ik maar recalcitrant van en dan krijg ik weer stress – en dan moet mijn premie omhoog.

Ik moet genudged worden, net zo lang tot dat ik uiteindelijk het gewenste gedrag vertoon en dag in dag uit op mijn gezondheidsapp zit te staren, met een gelukzalige, maar ook wat wezenloze glimlach op mijn lippen.

HeadCTRL. Heerlijke nieuwe wereld.