Opinie

Gaf Nederland echt steun aan jihadisten?

Syrië De Syrische groep die steun kreeg uit Den Haag heeft in de strijd tegen IS ook Nederland veiliger gemaakt, schrijven en .

Syrische rebellen tijdens een eerder offensief tegen Islamitische Staat, in november 2015
Syrische rebellen tijdens een eerder offensief tegen Islamitische Staat, in november 2015 Foto Huseyin Nasir/Anadolu Agency

Nederland heeft een jihadistische beweging in Syrië gesteund en Nederlandse niet-militaire hulpgoederen zijn daar ingezet aan de fronten. Met die dubbele claim kwamen journalisten Milena Holdert van Nieuwsuur en Ghassan Dahhan van Trouw vorig najaar. ChristenUnie en CDA reageerden geschokt. Na een eerder debat met minister Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) debatteert de Kamer dinsdag plenair opnieuw over het zogeheten Non Lethal Assistance-programma (NLA).

Eerst de claim dat de strijdersgroep al-Jabha al-Shamiya (‘Levant Front’), die de steun ontving, ‘salafistisch’ en ‘jihadistisch’ zou zijn, zoals het Nederlandse OM deze beweging had genoemd. Desgevraagd zegt het OM nu tegen ons echter dat die karakterisering alleen gold voor de periode midden 2014-midden 2015 en dat het geen uitspraken wilde doen over 2017, het jaar waarin Nederland de groep steunde. Zo blijft onduidelijk waarop het OM die uitspraak baseert. Temeer daar het Levant Front medio 2014 nog niet bestond omdat het pas eind december 2014 is opgericht.

Zie ook een reactie op dit stuk: Minister Blok moet uitleggen wat wel en geen jihadisme is

Beide journalisten spraken ook met Baraa al-Shami, woordvoerder van de groep. Maar in een gesprek met een van ons, op 27 september 2018 in Istanbul, zei al-Shami dat de twee niet vroegen naar het ideologische karakter van zijn beweging, maar alleen naar de goederen die Nederland had geleverd. Maar omdat binnen het NLA-programma geheimhouding was afgesproken, zweeg hij ook daarover. Al-Shami zei verontwaardigd te zijn toen hij later de Nieuwsuur-uitzending zag waarin zijn Front jihadistisch werd genoemd. „We bedankten de Nederlandse regering, we bedankten het Nederlandse volk, en dan hoor je: jullie zijn jihadisten.”

Volgens Charles Lister, directeur van het Countering Terrorism & Extremism-programma van het Middle East Institute in Washington, is het onjuist om de groep jihadistisch te noemen. „Te suggeren dat al-Jabha al-Shamiya hetzelfde is als al-Qaeda of Islamitische Staat, is volslagen belachelijk”, zegt hij desgevraagd. „Wie dat concludeert, lijkt niets te weten over deze groep zelf.”

Niet-dodelijke goederen

Dan het tweede punt: het vermeende misbruik van ‘niet-dodelijke goederen’. Het Levant Front heeft een belangrijke rol gespeeld in Euphrates Shield, een operatie die nauw werd gecoördineerd tussen de Syrische oppositie in Istanbul en de Verenigde Staten, Turkije, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Het NLA-programma met de Nederlandse bijdrage hoorde daarbij.

Het was Frankrijk dat Nederland vroeg mee te doen. De Fransen hadden de aanslagen van november 2015 achter de rug; het idee was om IS-operaties in Europa op die manier moeilijker te maken. Euphrates Shield kostte 1.281 strijders het leven, maar slaagde erin IS van de grens te verdrijven. Het Levant Front heeft zo direct bijgedragen aan de veiligheid van Europa en dus ook van Nederland. Maar dat laatste hebben beide journalisten hun lezers en kijkers niet verteld.

Lees ook: ‘Op het Syrische slagveld zijn geen engelen’

Minister Blok verklaarde in 2018 en in antwoord op Kamervragen (22 januari) niet te kunnen uitsluiten dat geleverde goederen en materieel „offensief” gebruikt zijn. Nee, vind je het gek? Zelfs dekens kunnen nuttig zijn aan het front.

Niemand beweert dat het Levant Front geen bloed aan de handen heeft, dat heeft namelijk elke strijdgroep in Syrië. Maar vastgesteld moet worden dat IS met Nederlandse hulp een gevoelige slag is toegebracht. Het wordt tijd dat de politiek zich ook deze kant van het verhaal realiseert om tot een beter afgewogen oordeel te komen.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.