Opinie

Facebook is dood. Lang leve Whatstabook!

Tech-column Mark Zuckerberg wil Facebook, WhatsApp en Instagram samenvoegen. Zoveel macht hoort niet in handen van één bedrijf.

Marc Hijink

Het getal van de week: 640.000. Zoveel Nederlanders stopten in 2018 met Facebook. De resterende 10,1 miljoen Facebook-leden loggen minder in of verwijderden de app. Bij die laatste groep hoor ik, maar voor één akkefietje moest ik Facebook opnieuw installeren. Het viel me op hoe onoverzichtelijk de Facebook-app is geworden. Een schoolvoorbeeld van function creep: wat vijftien jaar geleden begon als een simpel vriendenboek groeide uit tot een doolhof aan opties. Facebook zakt door z’n hoeven onder de last van bijeengeraapte functies en privacypleisters.

In een opinieartikel in The Wall Street Journal legde oprichter Mark Zuckerberg uit dat hij Facebook bouwde vanuit „het geloof dat iedereen een stem moet hebben en zich met elkaar moet kunnen verbinden”. Ergo, er móét dus wel een gratis dienst zijn, betaald met advertenties.

‘The Facts about Facebook’, luidde de kop. Een feitje waar Zuckerberg aan voorbij ging is dat zijn netwerk ontworpen is voor ongecontroleerde groei, met privacyproblemen en ontembaar nepnieuws tot gevolg.

Radicale aanpak

Facebook is niet te ‘fixen’ met extra opties – er is een radicale aanpak nodig. The New York Times meldt dat Instagram en WhatsApp (beide eigendom van Facebook) met Facebook Messenger gekoppeld worden. Die gezamenlijke infrastructuur wordt het fundament van het Nieuwe Facebook.

Facebook is dood, lang leve de Facebookfamilie. Meteen barstten discussies los over encryptiemethodes, maar de werkelijke vraag is welk draconisch netwerk ontstaat als Facebook activiteiten en werkelijke identiteiten van 2,7 miljard mensen op één hoop gooit en ze uitvent aan adverteerders.

Het antwoord is: WeChat, van Chinese makelij. Dat netwerk is Facebooks grote voorbeeld. Eén onmisbare mobiele identiteit met ‘mini-apps’ om rekeningen te betalen, doktersafspraken te maken en verzekeringen af te sluiten. WeChat biedt de Chinese overheid eersterangs toegang tot het leven van 1 miljard mensen. Zo’n ticket wil Facebook ook wel.

Zuckerberg heeft haast. Voordat overheden hem dwingen zijn netwerken op te splitsen, smeedt hij ze onlosmakelijk samen – tegen eerdere beloftes in. Het lijkt op de manier waarop Google in 2012 de profielen van Gmail, Youtube, Google Maps en de zoekmachine bij elkaar veegde in één extreem rijke database. Europese privacyorganisaties morden dat Google gebruikers onvoldoende informeerde. Achteraf voelt dat als een te voorzichtig protest.

Boos weggaan

Zoveel macht hoort niet in de handen van één bedrijf. We moeten een voorbeeld nemen aan de oprichters van Instagram en WhatsApp, die vorig jaar opstapten bij Facebook. Maar boos weggaan is een stuk makkelijker als je miljardair bent. Als gewone gebruiker is het lastig je aan de wurggreep van de Facebookfamilie te onttrekken. Al zegden 640.000 Nederlanders Facebook op, in 2018 kwamen er 830.000 Instagrammers bij en steeg het WhatsApp-gebruik naar 11,9 miljoen.

De alternatieven? Apple schermt met iMessage, maar dat werkt alleen op iPhones. Signal, Telegram of Threema zijn een optie. Oké, die netwerken ogen wat simpel, maar een beetje soberheid is louterend als je je wilt losweken van de visuele vleespotten van de Facebookfamilie. Probeer het maar.

is techredacteur.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.