30 miljoen euro voor bouw grootste radiotelescoop

Astronomie De bijdrage aan de Square Kilometre Array is een van de investeringen die minister Van Engelshoven aankondigt in haar wetenschapsbrief.

Schotelantennes in Zuid-Afrika, waar de Square Kilometre Array ook gebouwd zal worden.
Schotelantennes in Zuid-Afrika, waar de Square Kilometre Array ook gebouwd zal worden. Foto Getty Images

Minister Ingrid van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, D66) trekt dit jaar 30 miljoen euro uit voor het Nederlandse aandeel in de bouw van de wereldwijde radiotelescoop, de Square Kilometre Array (SKA). Dit is de grootste radiotelescoop ter wereld, waar twaalf landen samen aan werken.

Het besluit van de minister staat in de wetenschapsbrief van maandag aan de Tweede Kamer. Daarin schetst ze onder andere hoe haar ministerie de 250 miljoen euro extra per jaar vanaf 2020 gaat besteden. Daarvan is 200 miljoen euro bestemd voor fundamentele wetenschap en 50 miljoen voor toegepaste wetenschap. Economische Zaken krijgt daarbij 150 miljoen per jaar extra voor toegepaste wetenschap.

Betere werkomstandigheden

Van Engelshoven besteedt in haar brief veel aandacht aan verbetering van de werkomstandigheden van wetenschappers. Ze wil dat zij niet alleen op binnengehaald geld, de hoeveelheid publicaties en de ‘impactfactor’ van die publicaties worden beoordeeld. „De huidige criteria voor het beoordelen van onderzoek en onderzoekers weerspiegelen een beperkte opvatting van wat wetenschappelijke kwaliteit is”, schrijft ze.

Er moet minder nadruk liggen op individuele excellentie en meer aandacht zijn voor prestaties van een team. Hoogleraren kunnen ook gespecialiseerd zijn in onderwijs, en niet in onderzoek. De minister wil daarom een prijs instellen voor docenten in het hoger onderwijs.

De minister wil afspraken maken met universiteiten over meer vaste contracten voor onderzoekers; 40 procent van hen heeft geen vast contract.

Lees ook Helse blik op het hart van de Melkweg

Supercomputer

Er komt 5 miljoen extra om de onderzoekscarrières voor vrouwen en mensen met een migratieachtergrond in de bètawetenschappen te stimuleren. In oktober organiseert het ministerie een Gender Summit voor internationale beleidsmakers, wetenschappers en maatschappelijke organisaties.

Vanaf volgend jaar wordt 70 miljoen euro extra vrijgemaakt voor onderwijs en onderzoek in dienst van maatschappelijke doelen, de zogenoemde sectorplannen. Bèta en techniek krijgen daar vanaf 2020 60 miljoen euro voor. De sociale en geesteswetenschappen krijgen samen 10 miljoen euro per jaar. De bijdrage aan de Nationale Wetenschapsagenda, onder meer een digitale vraagbaak die gebaseerd is op vragen van 12.000 burgers, gaat van 70 miljoen naar 130 miljoen euro per jaar. Er komt 20 miljoen voor de digitale infrastructuur, met name de ontwikkeling van een supercomputer.

    • Maarten Huygen