Veelzijdig componist, meester in muzikale liefdesthema’s

Michel Legrand 1932-2019 Veelzijdigheid typeert het werk van de Franse filmcomponist Michel Legrand, die zaterdag op 86-jarige leeftijd overleed.

Filmcomponist Michel Legrand in 2004. Foto Martin BUREAU / AFP
Filmcomponist Michel Legrand in 2004. Foto Martin BUREAU / AFP

Melodie stond voor hem centraal, hij was een kei in het bedenken van romantische liefdesthema’s. Zijn scores zitten bovendien vol verrassende, avontuurlijke orkestraties. En daarnaast was de filmcomponist Michel Legrand, die zaterdag op 86-jarige leeftijd overleed, aimabel, enthousiast en lastig. Als zijn perfectionisme de kop opstak, kon dat tijdens repetities zelfs leiden tot woede-uitbarstingen.

Legrand componeerde niet alleen zo’n tweehonderd film- en televisiescores, hij was ook een begenadigd (jazz)arrangeur, pianist, zanger en klassiek componist. Hij won drie Oscars, voor de muziek van Summer of ’42 (1971), Yentl (1983) en het lied dat inmiddels tot het standaard repertoire behoort: ‘The Windmills of Your Mind’ (uit de film The Thomas Crown Affair, 1968). Het is niet zijn enige lied dat het schopte tot ‘standard’, ook ‘Papa, Can You Hear Me?’ uit Yentl), ‘What Are You Doing for the Rest of Your Life?’ (uit The Happy Ending, 1969) en ‘Je ne pourrai jamais vivre sans toi’ (Engelse versie: ‘I Will Wait For You’) uit de filmmusical Les parapluies de Cherbourg (Jacques Demy, 1964) zijn fameuze oorwurmen. Zijn repertoire werd gezongen door sopranen als Jessye Norman en Kiri Te Kanawa, maar ook door jazz-zangeressen als Sarah Vaughan en Rita Reys.

De in 1932 in Parijs geboren Legrand was een wonderkind. Als tienjarige ging hij naar het Parijse conservatorium, waar hij onderwezen werd door de bekende muziekpedagoge Nadia Boulanger. Toen hij in 1948 het orkest van jazztrompettist Dizzy Gillespie hoorde, was hij verkocht: jazz en populaire muziek trokken meer en meer zijn aandacht. Hij arrangeerde voor chansonniers als Claude Nougaro en Jacques Brel en fungeerde als muzikaal leider voor levende legende Maurice Chevalier. Zijn eigen doorbraak volgde midden jaren vijftig met het instrumentale album I Love Paris (1954) en het fantasievol gearrangeerde Legrand Jazz (1958), waarop onder anderen Miles Davis en John Coltrane meespelen.

Per toeval rolde hij het filmvak in, net op het moment dat de filmstroming Nouvelle Vague Frankrijk en de wereld veroverde. Hij schreef muziek voor Jean-Luc Godard en Agnès Varda, maar het is vooral zijn samenwerking (negen films) met Jacques Demy die legendarisch is. Voor Les parapluies de Cherbourg bedachten de twee een volledig gezongen musical, met dialogen als een soort operarecitatieven. Het resultaat was niet alleen uniek maar ook zeer memorabel. De samenwerking werd voortgezet in het eveneens volledig gezongen Les demoisselles de Rochefort (1967) en Peau d’âne (1970).

Eind jaren zestig trok Legrand naar Hollywood, waar hij even makkelijk films van muziek voorzag als platen opnam met jazzsaxofonisten Stan Getz (Communications ’72) en Bud Shank. Een decennium later keerde hij terug naar Frankrijk, waar hij naast filmmuziek ook musicals schreef. De laatste jaren keerde hij terug naar de klassieke muziek, hij componeerde onder meer een pianoconcert (met zichzelf als solist), een harp- en celloconcert en balletmuziek.

In 2017 schreef hij nog de muziek voor The Other Side of the Wind, de film van Orson Welles die begin jaren zeventig werd opgenomen maar pas vorig jaar werd afgemonteerd. Het maakte voor hem de cirkel rond, want in 1973 componeerde hij muziek voor Welles’ F for Fake. Zijn melodische gift zal ook na zijn dood nog lang klinken.

Arte herhaalt maandagavond het portret dat de zender in 2017 over hem maakte: Michel Legrand - Drei Oscars für die Filmmusik (Arte, 23.40-0.40u.)
    • André Waardenburg