Van Persie pusht zijn ploeg tot weergaloos optreden tegen Ajax

De Klassieker Feyenoord vernederde Ajax in de Kuip: 6-2. Volgens trainer Giovanni van Bronckhorst een „hele speciale” overwinning.

Robin van Persie brengt Feyenoord op 3-2 in de Kuip. Frenkie de Jong (links) en André Onana (liggend) zijn kansloos.
Robin van Persie brengt Feyenoord op 3-2 in de Kuip. Frenkie de Jong (links) en André Onana (liggend) zijn kansloos. Foto VI Images

Euforie en taferelen van dronken gelukzaligheid in de Kuip. De glimmende grijze haren van Robin van Persie, met daaronder de opengesperde ogen van haast kinderlijk plezier. Iemand kan twijfelen over zijn beslissing om te stoppen, maar Van Persie lachte de suggestie weg. Het publiek had de beste voetballer van Rotterdam na een uur al met een staande ovatie bedankt. Het stond al 4-2, twee goals van hem. „Ik nam het even in me op allemaal”, zei Van Persie na afloop. Er was veel te absorberen. „De spirit” van zijn ploeg, daar had hij nog het meest van genoten. „Jens. Steven. Iedereen eigenlijk.”

Jens Toornsta dus, en Steven Berghuis, Maar ook Tonny Vilhena – allemaal speelden ze de wedstrijd van hun leven. Of neem zo’n Calvin Verdonk, op linksback. Na tien minuten – Feyenoord stond 1-0 achter volgens het gebruikelijke procédé van de Klassieker – leverde hij plompverloren een bal in bij een Ajacied. Stom. Ontzetting golfde door de Kuip. Maar een uur later werd ook Verdonk onder applaus gewisseld. Wat een zondag.

Lees ook de column van Wilfried de Jong: Zelfs een drinkpauze is bij Van Persie perfect

Daverende zege

In de week van zijn aangekondigde afscheid verrijkte Feyenoord-trainer Giovanni van Bronckhorst zijn nalatenschap met een daverende zege op Ajax: 6-2. Zijn club was met de titel van 2017 al bevrijd van de belangrijkste obsessie, maar de ontmanteling van een Ajax-équipe ontbrak nog op zijn lijst van wapenfeiten. Net nu het uitbollen leek te worden richting zijn afscheid, in het niemandsland tussen top en subtop, leverde zijn elftal een sensatie die nog jaren zal nagalmen.

Niemand zag het aankomen, maar achteraf voelt de vernedering van Ajax als bijna onontkoombaar. Kuip-krachten, aangeboord door het Legioen en aangewend door een Feyenoord-elftal van goedwillende teamspelers. Van Bronckhorst zag hoe zijn ploeg grip kreeg op zichzelf, na de nervositeit kort na de aftrap.

Tuurlijk, hij won al eens in het bekertoernooi van Ajax. Was dit Feyenoords beste wedstrijd, onder hem? „Een hele speciale. Hier zal nog jaren over gesproken worden.” Het zijn tijden van weemoed, met het aanstaande vertrek van Van Bronckhorst en vooral het afscheid Van Persie. De toekomst is ongewis, met weinig creatief technisch beleid, de opgedroogde goudader van jeugdcomplex Varkenoord en de discussie rond een eventueel nieuw stadion. Juist dan weet een 35-jarige tovenaar met O-benen zijn ploeg te pushen tot een weergaloos optreden, tegen Ajax.

De 4-2 van 2012 is de laatste zege op Ajax in de eredivisie en behoort tot de canon van Rotterdamse sportgeschiedenis. Het was onder Ronald Koeman, met een hattrick van de wonderlijke John Guidetti. En Ron Vlaar brullend door een roeptoeter. Maar deze, op 27 januari 2019, was nog veel zoeter voor het Legioen, met de potentieel fatale invloed op de titelkansen van Ajax. Vijf punten achter op PSV, alweer.

De spelers van Feyenoord vieren een doelpunt tegen Ajax. Foto VI Images

371,75 miljoen euro is de selectie van Ajax waard, volgens de gezaghebbende website Transfermarkt.de. De marktwaarde van Feyenoord is nog geen 90 miljoen. Het doet er weinig toe, als de elementen vrij spel hebben in de Kuip en Ajax uit elkaar valt. Grote contracten lonken. Real Madrid komt eraan, in de achtste finale van de Champions League. Iemand als bondscoach Koeman die Matthijs de Ligt de beste centrumverdediger van de wereld ziet worden. Zo zijn de talenten van Ajax al geprezen tot in de Europese top.

Lees ook de column van Frits Abrahams: Ajax lijdt aan overmoed

Ongedisciplineerd Ajax

Het gespeculeer over waartoe deze Ajacieden in staat zijn, wat doet dat met ze? „Daar kan een oorzaak liggen”, zei Ajax-coach Erik ten Hag, gevraagd naar de ongedisciplineerde indruk die het elftal maakte. „Sec gaat het erom wat je op het veld laat zien. Daar moet je je taak uitvoeren. We hebben afspraken, die moet je nakomen.” Ten Hag ging niet in op individuele gevallen. Iedereen faalde.

Er zat minder venijn in zijn repliek dan na de 3-0 nederlaag tegen PSV, toen zijn tactische keuzes werden gekraakt. Of hij wel genoeg spelers heeft die het teambelang voorop stellen? „Dat is er een onderdeel van. Voor de winter waren we daar goed in. Als dat een paar procenten minder wordt, wreekt zich dat in de taakdiscipline.”

Positionele desoriëntatie leidde tot enorme gaten in de defensie. Telkens geslacht in de omschakeling. Hij zei het een aantal keer: niet gedisciplineerd, taken niet uitgevoerd, afspraken niet nagekomen. In driekwart jaar drie wanprestaties in uitduels tegen PSV en Feyenoord. En dan zou Ajax de eredivisie zijn ontstegen? „Schandalig”, vond aanvoerder De Ligt het optreden van zijn ploeg. „Iedereen is door de mand gevallen.”

Er lijkt iets kolderieks in Ajax geslopen, deze winter. Tien goals tegen in twee duels, met vijf verliespunten tot gevolg. Financieel in de stratosfeer, Europees nog actief. Maar in drie topduels in de eredivisie al genadeloos door de bodem van het toelaatbare gezakt. Rechtsback Noussair Mazraoui, middenvelder Donny van De Beek en nieuweling Lisandro Magallán speelden hopeloos.

Maar Matthijs de Ligt, Daley Blind, Dusan Tadic, spelmaker Hakim Ziyech – frappant zoals zij bezweken. De belangrijkste pion blijkt dan toch Nicolas Tagliafico, een linksback zonder franje. Beste man bij Ajax, maar afwezig door een blessure.

Als collectief ten onder. Analist Aad de Mos, oud-trainer van onder meer Ajax, zaaide zondagochtend in het praatprogramma Kees aan Tafel controverse met zijn opmerking dat een elftal met Hakim Ziyech geen kampioen wordt. „Hij zoekt zijn wedstrijden uit.” Ziyech kon deze straffe teksten zondagmiddag met zijn voeten niet logenstraffen. Zo leeft het oordeel van De Mos voorlopig voort – tot het tegendeel is bewezen.

Frenkie de Jong dan, de man van 86 miljoen euro. Hij probeerde in het zicht van de vernedering met passes en dribbels van alles, maar om hem heen lukte niets. Hij bleef voetballend alleen over, zoekend naar oplossingen en diepgang. Juist de man die deze week nog het meest met andere zaken bezig was – zijn spectaculaire transfer naar Barcelona – was nog het minst van zijn stuk gebracht.

Ajax verkocht deze week Frenkie de Jong voor een recordbedrag aan FC Barcelona. Hoe haal je als club het uiterste uit een transfer?

Eilandenrijk van profs

Ajax was een eilandenrijk van profs die het bijzonder met zichzelf hebben getroffen. Het elftal verviel in chaos, na een openingsfase waarin de dominantie als vanouds was. De eerste bal die goed geraakt werd, een vrije trap van Schöne, sloeg binnen: 1-0. Feyenoord kreeg niets voor elkaar en toch werd het 1-1, door een loopactie van Berghuis en Toornstra die scoorde. De 2-1 viel uit een wereldaanval, opgezet vanaf keeper Kenneth Vermeer en afgerond door Berghuis. Oogstrelend voetbal van een knokkersploeg.

Ziyech joeg nog de 2-2 binnen, maar toen was de het podium voor de afmaker Van Persie. 3-2 voor rust. Na rust volgden de goals met meedogenloze regelmaat. Van Persie’s tweede na elf minuten, Vilhena met de vijfde van Feyenoord tien minuten later. En invaller Yassin Ayoub: 6-2, tien minuten voor tijd. Het feest brak los op Zuid, aan de boorden van de Maas. Met Van Bronckhorst als altijd beheerst, meester in de ingetogenheid.

Nadat de trainers alles hadden uitgelegd, kwam Van Bronckhorst uit zijn stoel: „Zo. Niemand had de toto goed?”

    • Bart Hinke