Schorsing voor kampioene Rio van vier naar acht jaar

Doping De olympische titel op de marathon kon de Keniaanse Jemima Sumgong al niet verdedigen, nu keert ze wellicht nooit meer terug.

Jemima Sumgong
Jemima Sumgong Foto Reuters

„Mijn excuses aan mijn familie en mijn team. Over vier jaar ben ik terug.” Het is november 2017 als Jemima Sumgong deze tweet plaatst. Ze is dan net voor vier jaar geschorst vanwege het gebruik van epo, ruim een jaar nadat ze in Rio de Janeiro als eerste Keniaanse vrouw de olympische marathon won.

De vier jaar werden vrijdag acht jaar, omdat de internationale atletiekfederatie IAAF haar schuldig heeft bevonden aan het afleggen van valse verklaringen in haar verweer. En opeens is het hoogst onzeker of Sumgong, nu 34, ooit nog terugkeert.

Sumgong won in 2013 de marathon van Rotterdam en in 2016, het jaar van haar olympische zege, ook de marathon van Londen. Na een val nog wel. Het jaar erop, twee weken voordat ze die titel kon verdedigen, werd ze dus geschorst na een positieve test. In 2012 was ze al eens positief bevonden op het gebruik van het verboden middel prednisolon. Ze werd twee jaar geschorst, maar ging succesvol in beroep; de IAAF oordeelde dat haar injectie was toegestaan volgens de regels van de Keniaanse bond.

Sumgong zei in haar verweer in 2017 dat ze de epo toegediend had gekregen voor een buitenbaarmoederlijke zwangerschap, waarbij de embryo zich buiten de baarmoeder bevindt.

Volgens het ziekenhuis in de Keniaanse hoofdstad Nairobi wordt epo niet routinematig toegediend bij baarmoederlijke zwangerschappen en had ze met die aandoening zeker vier dagen in het ziekenhuis moeten liggen. Sumgong kon haar zaak niet onderbouwen en vulde het gebruik van epo ook niet in op het dopingformulier. Als het verhaal van Sumgong klopte, dan zou ze volgens het ziekenhuis door een nepdokter geïnjecteerd moeten zijn. Dat beaamde Sumgong destijds ook, met als argument dat er een landelijke doktersstaking was.

Die lezing werd al door het Keniaanse dopingagentschap verworpen, nu krijgt Sumgong mede door die leugen een verdubbeling van haar straf. Het onafhankelijke tribunaal van de IAAF concludeerde daarnaast dat er aannemelijk bewijs is dat Sumgong met haar medische gegevens heeft gerommeld en heeft gelogen over haar whereabouts na de positieve epo-test.

Vorig jaar september concludeerde werelddopingagentschap WADA dat Kenia kampt met een serieus dopingprobleem, maar dat het niet institutioneel is. In het land, zo oordeelde WADA in een rapport, wordt niet hard genoeg opgetreden tegen doping, werken sporters niet goed mee en zijn zij vaak niet op de hoogte van de gevolgen van gebruik.

Sumgong kan nog in beroep bij het internationaal sporttribunaal CAS.