Ontslaggolf treft digitale media in de VS hard

‘Online only’-media Digitale media in de VS, waaronder BuzzFeed, kondigden forse reorganisaties aan. Wat als er geen winstgevend model is voor nieuwssites?

Hoofdkantoor van de Amerikaanse nieuwssite BuzzFeed in New York.
Hoofdkantoor van de Amerikaanse nieuwssite BuzzFeed in New York. Foto Getty

Hoewel Amerikaanse nieuwsmedia nog altijd profiteren van de ‘Trump bump’, de enorm gestegen interesse in nieuws onder president Donald Trump, staan digitale publicaties als BuzzFeed zwaar onder druk. Een grote ontslagronde was vorige week het gevolg.

Amerikaanse mediakenners bestempelden de afgelopen week direct als desastreus: bij BuzzFeed verdwijnen ruim 200 banen (15 procent van het totaal), bij Verizon Media, eigenaar van onder meer The Huffington Post en Yahoo News, waren dat er zelfs 800 (7 procent). Die ontslagen volgen op eerdere problemen bij Mic, dat zijn volledige redactie op straat zette, en Vice, dat via een vacaturestop zo’n 10 tot 15 procent wil krimpen.

De besparingen bij BuzzFeed komen voor veel journalisten extra hard aan. De site, die werd opgericht in 2006, was lange tijd bekend vanwege zijn geinige kattenlijstjes en Harry Potter-quizzen. Die vormen nog altijd een belangrijk onderdeel van de site, maar in de afgelopen jaren timmerde BuzzFeed ook hard aan de weg met serieuze, kritische journalistiek.

Pulitzer

In 2018 sleepte BuzzFeed voor het tweede jaar op rij een nominatie binnen voor een Pulitzer, de belangrijkste journalistieke prijs van de VS, ditmaal met een uitgebreid onderzoek naar politieke moorden door de Russische staat. Terwijl kranten massaal moesten snijden in hun buitenlandbureaus, nam BuzzFeed tientallen correspondenten aan en werden er internationale edities gelanceerd.

Minder dan een week voordat de nieuwste ontslagen werden aangekondigd, publiceerde BuzzFeed nog een scoop die dagenlang het Amerikaanse nieuws domineerde: dat president Trump zijn advocaat Michael Cohen zou hebben geïnstrueerd om te liegen voor het Congres. Dat wordt overigens ontkend door het Witte Huis en ook speciaal aanklager Robert Mueller sprak het bericht tegen, zonder te zeggen wat er precies aan mankeerde. BuzzFeed bleef achter zijn berichtgeving staan.

Chris Hayes, presentator bij nieuwszender MSNBC, stelde op Twitter de vraag die door de hoofden van veel Amerikaanse journalisten ging: „Wat als er letterlijk geen winstgevend model is voor digitaal nieuws?” Dat doemscenario begint volgens Hayes „steeds waarschijnlijker” te worden, althans voor nieuwe media die niet – zoals The New York Times en de Washington Post – een bestaande, betalende lezersgroep hebben.

Op eigen benen

In een e-mail aan medewerkers schreef BuzzFeed-topman Jonah Peretti dat de omzet van het bedrijf weliswaar nog groeit, maar dat er toch moet worden gesneden om op eigen benen te kunnen staan. De site had veel personeel aangenomen met durfkapitaal van mediagiganten als NBCUniversal en Hearst, maar lijkt te hebben overschat hoe snel de weg naar winstgevendheid gevonden zou kunnen worden.

Dat heeft alles te maken met Facebook en Google, de techbedrijven die in de afgelopen jaren zijn uitgegroeid tot boemannen van de journalistiek. „Wat er gebeurt met de Amerikaanse journalistiek is geen mysterie”, twitterde Zach Carter, journalist bij HuffPost. „Google en Facebook eten de industrie levend op en breken zo de Amerikaanse democratie af.”

Google en Facebook eten de journalistiek levend op

Zach Carter, journalist bij HuffPost

Google en Facebook domineren inderdaad de digitale advertentiemarkt. Volgens onderzoek van onderzoeksbureau eMarketer zijn de twee techbedrijven in de VS goed voor ongeveer 60 procent van die markt. Sites als BuzzFeed kunnen weliswaar nog steeds een groot publiek bieden aan adverteerders, maar via de datapakhuizen van Facebook en Google kunnen advertenties veel nauwkeuriger worden gericht aan een bepaalde groep mensen.

BuzzFeed is bijna geheel afhankelijk van advertentie-inkomsten, al is het sinds kort ook mogelijk om te doneren aan de nieuwsafdeling. De site volgde daarmee het voorbeeld van de Britse krant The Guardian, die veel succes heeft met zo’n ‘vrijwillig’ betaalmodel. Voor BuzzFeed bood het nog geen soelaas.

Eind 2017 opperde BuzzFeed-baas Peretti nog een andere oplossing voor de financiële problemen van digitale nieuwssites: Facebook moet zijn opbrengsten delen met uitgevers van de artikelen en video’s die zorgen voor veel activiteit op het sociale netwerk. Dat is volgens hem „onvermijdelijk, omdat iedereen erbij gebaat is dat het digitale media-ecosysteem wordt gerepareerd: de techplatformen krijgen betere content, de media-industrie krijgt een duurzaam digitaal model en het publiek krijgt kwaliteitsnieuws en -entertainment”. Vooralsnog is Facebook niet ingegaan op dat voorstel.