‘Daklozen lopen uitkering mis doordat gemeenten onterecht registratie weigeren’

Gemeenten hanteren volgens onderzoeksprogramma De Monitor strengere eisen dan de wet voorschrijft. Hierdoor kunnen daklozen geen briefadres laten registreren.

Daklozenopvang aan de Smirnoffstraat in Rotterdam-Zuid.
Daklozenopvang aan de Smirnoffstraat in Rotterdam-Zuid. Foto Dirk-Jan Visser

Gemeenten wijzen regelmatig aanvragen voor briefadressen van dak- en thuislozen af. Die worden daardoor niet in de Basisregistratie Personen (BRP) opgenomen en lopen zo een uitkering of zorgverzekering mis. Dat blijkt uit onderzoek van tv-programma De Monitor (KRO-NCRV).

Onder meer door een enquête onder ruim tachtig van de honderd grootste gemeenten kwam het onderzoeksjournalistieke programma erachter dat gemeenten vaak strengere eisen stellen dan de wet voorschrijft. Omdat het veelal om kwetsbare slachtoffers gaat, kunnen de gevolgen van een afwijzing voor een briefadres ingrijpend zijn. Dakloze burgers zonder inkomen en medische of psychiatrische komen vaak in een neerwaartse spiraal terecht.

Bijna een op de vijf gemeenten geeft aan voor toekenning van een briefadres de voorwaarde te stellen dat een dakloze in de gemeente verblijft, terwijl volgens de wet een briefadres in elke gemeente aangevraagd kan worden. Een kwart van de gemeenten eist onterecht dat een aanvrager toegelaten moet zijn bij maatschappelijke opvang zoals het Leger des Heils.

Onderlinge verschillen

Ook blijkt uit de enquête dat er flinke verschillen zijn in de hoeveelheid aanvragen die gemeenten afwijzen. Waar Rotterdam eenderde van de aanvragen voor een briefadres niet goedkeurt, is dat aantal in Amsterdam en Hilversum twee keer zo hoog. In Groningen wordt slechts een op de tien aanvragen afgewezen.

Eenieder die rechtmatig in Nederland verblijft, moet zich inschrijven in de BRP. Dak- en thuislozen kunnen zich laten registreren op een briefadres bij familie of kennissen, opvangcentra of de gemeenten. Het ministerie van Binnenlandse Zaken pleit er volgens De Monitor al jaren voor dat gemeenten de ruimte gebruiken die de wet biedt om daklozen door middel van maatwerk alsnog in te schrijven. Dit blijkt in de praktijk dus nog vaak mis te gaan.

De enquête van De Monitor werd gehouden onder de honderd grootste gemeenten van Nederland. In totaal heeft Nederland 380 gemeenten.