Geen vrolijk schilderij voor boven de bank

Mijn favoriet Waarom heeft u dit kunstwerk gekocht? Deze week: een schilderij

Paradise Lost V, gemengde techniek op papier (90 x 100cm). Onderaan de foto waarop het werk is gebaseerd.
Paradise Lost V, gemengde techniek op papier (90 x 100cm). Onderaan de foto waarop het werk is gebaseerd. Schilderij van Ad Gerritsen

‘Het is geen vrolijke kunst voor boven de bank, dit geschilderde portret van Ad Gerritsen”, zegt Jelle Piersma. „De titel Paradise Lost V verwijst naar de aanslag op een school in het Russische Beslan in 2004, waarbij 186 kinderen omkwamen. Gerritsen schilderde in totaal zeven portretten van kinderen die de aanslag overleefden.

„Wat meteen opvalt aan dit portret zijn de diepliggende ogen. Egaal groene, blanco ogen zijn het. Zonder pupillen en donker omrand lijkt de blik naar binnen gekeerd. Het donkerbruin van de achtergrond geeft het geheel een nogal bedrukte sfeer. Maar Gerritsen brengt ook warmte in het beeld met de rode lippen en iets wat lijkt op een gele parel op de kleding. Die parel is misschien een verwijzing naar die andere beroemde parel, aan het oor van het meisje van Vermeer.

„Mijn vrouw en ik vielen direct voor dit werk en kochten het in 2007 bij galerie Livingstone in Den Haag. Niet dat het wezenlijk is, maar we vroegen ons destijds wel af of het nu een jongetje of meisje was. Daar kwamen we precies tien jaar later achter door een artikel in de Volkskrant over de roerige carrière van fotograaf Joost van den Broek. Hij maakte de foto waarop het werk van Gerritsen is gebaseerd, als onderdeel van een reportage over de kinderen van Beslan. Het jongetje heet Tamik. Onder welke hoek je de foto ook ziet, Tamik blijft je indringend aankijken. Heel anders dus dan de naar binnen gekeerde blik in het schilderij van Ad Gerritsen. En die gele parel bleek in werkelijkheid de blauwe ritssluiting van zijn trui. Kunst geeft de vrijheid om met dit soort subtiele ingrepen de werkelijkheid te transformeren.

„Mijn vrouw benaderde de fotograaf, die niet op de hoogte was van het werk van Gerritsen, maar het wel kon waarderen dat zijn foto’s inspiratie vormden voor deze schilderijen. Ze kocht de foto als verrassing voor mijn verjaardag. Joost maakte een afdruk waarin de kleding vaag is en alle focus op het gezicht komt te liggen.”

Het werk van Ad Gerritsen is t/m 17 maart te zien in het Gemeentemuseum Den Haag. Heeft u ook een favoriet kunstwerk? Mail dan naar mijnfavoriet@nrc.nl

Foto Joost van den Broek